Tutsak

"Prigioniero"
Yazan: Fabrizio Accatino
Çizen: Eugenio Sicomoro, Silvia Robustelli ile birlikte
Renklendiren: Emiliano Tanzillo
Çeviren: SToktan.

Dylan Dog: Color Fest #13
Sergio Bonelli Editore /2014

Dylan Dog: I colori della paura #24
Sergio Bonelli Editore /2015

"Prigioniero", ilk olarak Ağustos 2014 tarihli Dylan Dog Color Fest’in 13. sayısında yer almıştır. Color Fest serisi için klasik olan 32 sayfa uzunluktaki bu hikayede, tarihi Craven Road 7 numaralı evin yakınındaki bir evden gelen bir çocuğun çığlıklarına dikkatini verir. Gecenin bir yarısı, çocuğun çığlıklarına doğal olarak şüpheyle yaklaşan ve rahatsız olan Dylan, komşularının kapı zilini çaldığında, kendini kısa sürede klostrofobik ve gergin bir noir çılgınlığının içinde bulur.

Dylan için harika bir hikâye; Accatino tarafından ustaca yazılmış ve normallik ile yalınlık unsurlarını kullanarak hoş bir tedirginlik yaratmayı başaran bir hikâye. Ayrıca, çok sık geri planda bırakılan Groucho için de fena sayılmayacak bir rol var. Senarist, Sicomoro ve Robustelli’nin muhteşem çizimlerinden büyük ölçüde yararlanıyor; bu ikili, karakterleri ve mekanları sinematik bir bakış açısı ve ifade gücüyle tasvir etmeyi başarıyor. Ayrıca Tanzillo’nun renkler üzerindeki mükemmel
çalışması da hikayeye büyük katkı sağlıyor.

Anita Bomba #5, Melek Tozu.

Bir Baş Belasının Günlüğü.
"Melek Tozu."
"Poussière d'ange"
Yazan: Éric Gratien
Çizen ve renklendiren: Cromwell
Çeviren: SToktan.
* Albin Michel / 2006

Anita Bomba'nın ilk dört albümü 1994-1997 yılları arasında Casteman taraftndan yayınlanmıştı. Bu beşinci albümün yayınlanması ise dokuz yıl sonra nasip oldu.

Bunun temel nedenleri, çizer Cromwell’in yaşadığı editoryal/yayıncılık sorunları, araya giren diğer sanatsal projeleri ve köklü bir tarz/yayınevi değişikliğidir. Casterman yayınevi tarafından basılan 4. ciltten sonra müellifler ve yayınevi arasında anlaşmazlıklar ve editoryal sorunlar baş gösterdi. Dizinin haklarının başka bir yayınevine taşınması, yasal süreçler ve yeni bir yayın eviyle anlaşma sağlanması yıllar sürdü. 5. cilt -daha doğrusu: önceki 4 cilt + 5. cilt- nihayetinde Albin Michel etiketiyle çıkabildi.

Çizer Didier Cromwell, bu 9 yıllık süreçte tek bir projeye bağlı kalmadı. Farklı grafik arayışlara girdi ve sanatsal tarzını oldukça yeniledi. Bu süreçte Les Univers de Cromwell (2004) gibi artbook projelerine ağırlık verdi. Tarzındaki bu olgunlaşma, 5. ciltte net bir şekilde hissedilir.

Yazar Eric Gratien ve çizer Cromwell, frankofon çizgi roman piyasasının geleneksel (ve bazen kısıtlayıcı) yayın takvimlerine uymayı reddeden, oldukça asi ve bağımsız ruhlu sanatçılardır. Karakterin ve hikayenin nereye gideceğine karar vermek aceleye getirilmedi. Üstadlar hikayeyi ticari kaygılarla değil, tamamen içlerine sindiği an tamamlamayı seçtiler.

Anita Bomba #4, Hedef Sınırbölge

Bir Baş Belasının Günlüğü.
"Hayat çok kısa."
"La vie est trop courte..."
Yazan: Éric Gratien
Çizen ve renklendiren: Cromwell
Çeviren: SToktan.
* Casterman / 1997
"Het leven is te kort..."
* Casterman / 1997
"Life is too short..."
* Heavy Metal / 2004

Her şey altüst oldu! Kağıttan Kamala canavarı tarafından ele geçirilen akıl hocası, bununla birlikte İmparatorun Şansölyesi oldu ve Sig 14 bir robot avcısının eline düştü! Anita ise uzaya doğru yola çıktı; kozmik kaçak avcılar, uzay düelloları, kaçırılan prensesler için bir firavunun ödülleri, onu bir süre daha heyecan içinde tutacak gibi görünüyor.

Anita Bomba #3, Sefalet'in dönüşü

Bir Baş Belasının Günlüğü.
"Bir gün çalışmayı bıraktım."
"Un jour j'ai arrêté de bosser..."
Yazan: Éric Gratien
Çizen ve renklendiren: Cromwell
Çeviren: SToktan.
* Casterman / 1996
"Sinds ik gestopt ben met werken..."
* Casterman / 1996
"One Day I Quit My Job..."
* Heavy Metal / 2004

İnce ayrıntılara önem veren Cromwell'in çalışmaları, güçlü mürekkepleme ile vurgulanan sınırlı bir renk paletinden oluşuyor. Okuyucunun dikkatini çeken yoğun, dokulu efektlerle çizgiromanların geleneklerine zekice meydan okuyor. Akrilik ve çinimürekkebi karışımı tekniği, kesinlikle punk olan çalışmalarına benzersiz bir derinlik katıyor.

Kalbinde bir provokatör olan sanatçı, bir yabancı lejyon subayının oğlu. Çizgiroman

okuması yasaklanan genç, önce Cizvitler'in yanında, ardından Saint-Cyr Özel Askeri Okulu'nda eğitim gördü; burada babasının çizdiği yoldan kısa sürede ayrıldı. Paraşütçülerle yaşadığım maceradan sonra Gobelins Okulu'na kaydoldu ve bir buçuk yıl sonra animasyon dünyası ona açıldı ve Riff Reb'i kendisine katılmaya davet etti. Birlikte Atelier Azylum'u kurdular. Sadece birkaç yıl içinde, *Le Bal de la Sueur*, *Minettos Desperados*, *Anita Bomba* ve *Le Dernier des Mohicans* gibi eserlerinde görüldüğü gibi, çağrışımcı ve yenilikçi grafik stilini çoğu zaman yıpratıcı ve yıkıcı bir mesajla ustaca harmanlayarak yeni bir çizgiroman okulunun önde gelen isimlerinden biri oldu.

Anita Bomba #2, acı sizi daha iyi biri yapar.

Bir Baş Belasının Günlüğü.
"Fakir olmam, fakir kalacağım anlamına gelmez."
"C'est pas parce que je suis pauvre..."
Yazan: Éric Gratien
Çizen ve renklendiren: Cromwell
Çeviren: SToktan.
* Casterman / 1995
"Al heb ik geen rooie cent..."
* Casterman / 1995
"Just Because I'm Poor Doesn't Mean I'll Go Without"
* Heavy Metal / 2004

Anita Bomba, yayınlanmasından bu yana geçen 30 yıla rağmen, ele alınan konular ve bunların işleniş biçimi de dahil olmak üzere hâlâ "güncel" kalmayı başarmıştır. Yazım tarzı, sözlü ve durum komedisi ve her bir karakter için yapılan derinlemesine çalışma çok başarılı.

Çizim açısından, o kadar kendine özgü ki bir yargıda bulunamıyorum. Cromwell’in evreni neredeyse mide bulandırıcı bir atmosfer yayıyor; yaşamak için pek de elverişli olmayan, ancak bu son derece çılgın karakterler sayesinde büyük bir zevkle gezindiğimiz bir dünya. Ayrıntılardan ödün vermeyen çizimler, bize düzenli olarak çok güzel sayfalara tanık olma fırsatı sunuyor. Çizim ve renklendirme kalitesi çarpıcı düzeyde, ancak o kadar özgün ki, Anita Bomba karakterinin estetiğinin beni cezbettiğini mi yoksa ittiğini mi hâlâ bilemiyorum.

Anita Bomba #1, Şizo Robot.

Bir Baş Belasının Günlüğü.
"Hatırlayabildiğim kadarıyla..."
"Aussi loin que je me rappelle..."
Yazan: Éric Gratien
Çizen ve renklendiren: Cromwell
Çeviren: SToktan.
* Casterman / 1994
"Al zolang ik me herinner"
* Casterman / 1995
"Eigentlich können mich alle mal..."
* XXL Speed / (2002)
"As Far As I Can Remember"
* Heavy Metal / 2004

“Kendimi bildim bileli insanları kızdırmaktan zevk alırım.”

"Hatırladığım kadarıyla...", yazar Éric Gratien ve çizer Cromwell tarafından yaratılan kült seri Anita Bomba'nın çarpıcı ilk cildi. 90'ların çizgi roman dünyasında gerçek bir çığır açan bu albüm, siberpunk, kıyamet sonrası western ve kara mizahı harmanlayan bir evrende unutulmaz bir anti-kahramanı karşımıza çıkarıyor.

Hikaye, okuma yazma bilmeyen ancak kasaları açma konusunda uzmanlaşmış, son derece yetenekli bir hırsız olan Anita Bomba'yı konu alıyor. Büyük bir iş sırasında ortaklarına ihanet eden Anita, polisten kaçmaya çalışır. İmparatorluğun efsanevi altın rezervine ulaşmak için, çoklu kişilikli ve şizofrenik bir robot olan Sig 14 ile işbirliği yapar. Bemzersiz bir kahraman olarak kabul edilen Anita vicdansız ve acımasız bir zekâya sahiptir. Patlayıcı mizacı (çabuk öfkelenir) onu takip edilmesi büyüleyici bir baş karakter yapar.

Cromwell'in çizimleri kesinlikle en dikkat çekici unsur. Tarzı "muhteşem", "büyleyici" ve "sıradışı" olarak tanımlanıyor. Sert ve ayrıntılı görsel tarzı, Anita'nın dolaştığı gecekondu mahallelerinin ve kanalizasyonların kasvetli atmosferini mükemmel bir şekilde yansıtıyor.

Anita Bomba'nın okuma yazma bilmemesine rağmen bir "günlük" tutuyor olması, serinin en zekice kurgulanmış ve karakterin doğasına uygun detaylarından biridir. Bu durum tam bir gerçeküstücülük değil, hikaye içinde mantıklı (ve bir o kadar absürt) bir temele dayanır. Anita, maceralarını bizzat kağıda dökmez.

Yanındaki şizofren robot Sig 14, Anita'nın anlattıklarını veya yaşadıklarını kaydeden bir nevi "canlı sekreter" görevi görür. Günlük aslında Anita'nın dışavurumlarının robot tarafından dijitalleştirilmiş veya metne dökülmüş halidir. Serinin tam adı olan "Anita Bomba: Bir Baş Belasının Günlüğü" ifadesindeki "günlük" vurgusu, daha çok Anita'nın olaylara kendi argosu ve kısıtlı kelime dağarcığıyla getirdiği iç ses yorumlarıdır. Okuyucu olarak biz, onun zihninden geçenleri ve anılarını bu "günlük" formatında okuruz. Üstadlar, onun "cahil" (okuma yazma bilmeyen) olması ile bu kadar keskin ve felsefi (bazen de son derece kaba) gözlemler yapabilmesi arasındaki tezatı bilinçli bir mizah unsuru olarak kullanıyorlar. Kısacası; Anita anlatır veya yaşar, sadık (ve sorunlu) robotu Sig 14 ise bu kaosu bir şekilde "kayda" değer hale getirir.
Atmosfer açısından "rahat bir şiddet" ve tuhaf bir üslubu öne çıkaran bu kitap punk bilimkurgu öykülerini sevenler için kesinlikle elzemdir.

Lorna, (poşette)

"Lorna, Heaven is here"
Yazan, çizen: Brüno
Glénat, 2012
Çeviren: SToktan.

Uyarmadı demeyin:
BU ADAM TEHLİKELİDİR.

Yeni albümü Lorna, benim şiddetle savunduğum B filmlerine, popüler ucuz sinemaya bir övgü niteliğindedir (ama onun, Medya Denetim Kurulu ve aile derneklerinden korktuğum için izlemekten kaçındığım örneklerini de izlediğinden şüpheleniyorum).

Bilimkurgu ve korku arasında gidip gelen, King Kong'a bir övgü olarak kabul edilebilecek ve biraz da yol filmi havası taşıyan hikaye, çok iyi kurgulanmış, kusursuz bir şekilde çizilmiş ve gayet yalın: günümüzde zor ve nadir bulunan bir sanat.

Brüno, bir gruba veya akıma dahil olmanın daha rahat ve güven verici olduğunu bilmeyen, şanssız bir yalnız kurt. Bir yayıncıdan diğerine geçerek, kendi başına bir yer edindi. Başlangıçta karikatürize olan çizimleri, giderek minimalist bir gerçekçiliğe doğru ilerledi. Ancak graf ik kalitesi, iki rengin etkili kullanımı, anlatının saat gibi işleyen hassasiyeti ve karakter-lerini yalnızca eylemleriyle hayata geçirme biçimi, asıl noktayı gölgelememeli.

BU ALBÜM, BİZİ SAVUNAN VE YÖNLENDİREN YÖNETİCİLERİMİZ VE DERNEKLERİMİZİN UYGULADIKLARI YASAKLAR, YASALAR, DAVALAR VE CAYDIRICI VERGİLER YOLUYLA BİZİ KORUMAK AMACIYLA SAVAŞINI VERDİKLERİ BÜTÜN TEMEL DEĞERLERİ REDDEDİYOR... ONLARSIZ BİLDİĞİMİZ DÜNYANIN BELKİ DE ÇÖKECEĞİ BU DEĞERLERİ BRÜNO AYAKLARI ALTINA ALIYOR.

O, bizim aynı kültürel aileden geldiğimizi düşünüyor. Tamamen haksız da sayılmaz. Ama ben, yıllarca dizginsiz düşüncelere kapıldıktan sonra, sessiz kalmayı tercih ettim. Burada özür dilemek istiyorum. Artık çok önemli bir dönüm noktasında olduğumuza ikna oldum; bu yeni milenyumun zorluklarıyla başa çıkmak için herkesin çabasına ihtiyacımız var, bu çabaya katlanmak değil, onu benimsemek gerekiyor; Kesinlikle, ilerleme arabasını yürütmeyi engelleyen sivri taşlar gibi olan bireyci marjinallere değil. Yetenekli ama tutarsız, hatta sorumsuz diyebileceğim genç bir adam olan Brüno, benim kuşağımın ya ölmüş, ya huzur içinde emekli olmuş ya da benim gibi gerçeği görüp havlu atmış olan sorun çıkaranlarının yerini alıyor.

VE BRÜNO GELDİ...

BU KİTABI SATIN ALMAYIN.
SİZİN İÇİN TEHLİKELİDİR
VE ZİHİNSEL, FİZİKSEL VE SOSYAL SAĞLIĞINIZA ZARAR VEREBİLİR.

JEAN-PIERRE DIONNET

Tanquerelle, 21. yüzyılın netçizgisi

Çizgiroman sanatçısı Tanquerelle, Grönland'a yaptığı bir tekne yolculuğundan esinlenerek keyifli ve görkemli bir kurgu hikaye yaratıyor. Çizgileriyle Hergé'ye saygı duruşunda bulunan sanatçı, “netçizgi” stilini ustaca uyguluyor. Bu sonuç, büyük ölçüde Isabelle Merlet'in olağanüstü renkleri sayesinde böylesine etkili. Merlet, netçizgi tarzının bazı kurallarını bir kenara bırakarak, düz olmayan ve ışık/gölge oyunlarına yer veren renkler sunuyor. İlk başta garip gelse de, Tanquerelle'in karakterler ve ana unsurlar için kullandığı hassas çizgilerle olağanüstü bir uyum içindeler.

[FR]"Groenland Vertigo" (Casterman, 2016)
[DE]"Grönland Vertigo" (Avant-Verlag, 2020)
[ES]"Vértigo en Groenlandia" (Sapristi, 2024)
Yazan, çizen: Hervé Tanquerelle
Renklendiren: Isabelle Merlet ▼
Çeviri: SToktan

2011 yılında, çizgiroman sanatçısı Tanquerelle, Grönland'ın kuzeydoğusundaki bir fiyortta üç hafta boyunca bir yelkenli teknede kaldı. Yolcular arasında Danimarkalı yazar Jorn Riel de vardır. Tanquerelle, Riel'in Les racontars arctiques (Sarbacane) adlı eserini Gwen de Bonneval ile birlikte çizgiromana uyarlamıştır. Hervé Tanquerelle yolculuğundan notlar ve çizimler getirir, ancak bunlarla ne yapacağını bilemez; ona göre çok yüzeyseldirler.

Ancak birkaç yıl sonra arkadaşları ona bunları bir kurgu haline getirmesini tavsiye edince, birden aklına bir fikir gelir. Tanquerelle, belgesel materyallerini kullanarak, açık denizde denize ayak uyduramayan, oldukça korkak bir adamın bir gemide yaşadığı maceraları anlatır. Bu yolculukta ona eşlik etmesi için, paranoyak yaşlı bir Alman sanatçı, Jorn Riel'e çok benzeyen ve Kaptan Haddock'un ikizi gibi olan (kurnaz ama aynı zamanda alkolik) bir yazar ekler.

Gerçek yolculuğunu, sakar alteregosu Georges-Benoît Jean'ın hayali macerasıyla ustaca harmanlıyor. Ve bu vesileyle, hikayesini Tenten albümlerine yapılan birçok göndermeyle süsleyerek Hergé'ye zarif bir saygı duruşunda bulunuyor. Net çizgileriyle çok güzel olan çizimler, sulu boya ile yapılmış denizaltı resimleriyle de bezenmiş. Hikaye, şiirsel macera ile burlesk arasında gidip geliyor.

ACILARIN ANASI

Dylan Dog, birkaç yıl önce onu neredeyse öldüren karanlık hastalığın belirtilerini yeniden hissettiğinde, hastalığın kaynağı olan Maraz Ana (Mater Morbi)'nın geri döndüğünü ve kendini bulmak, geçmişinin ve bugününün sırlarını keşfetmek için bir acı denizine dalmak zorunda kalacağını fark eder.
Her karesi tablo gibi, bir Cavenago resim sergisi kalitesinde, Recchioni'nin usta kaleminden yaşam bulmuş bu değerli albümü çalışma zevkine sahip olduğum için mutluyum. Baştan sona Dylan Dog külliyatının kritik noktaıarına göndermelerde bulunulan eserin toplu klavuzunu da kitap sonunda bulacaksınız.

Dylan Dog #361 "Mater Dolorosa"
Sergio Bonelli Editore /2016,
BAO Publishing /2017,
Epicenter Comics /2017,
Tore /2021,
Nuevo Nueve editores /2022,
Yazan: Roberto Recchioni,
Çizen, renklendiren: Gigi Cavenago,
Çeviren: SToktan.


ANAYA karşı ANA
Roberto Recchioni

Sağ köşede -Siyah deri elbiseli, korsan çizmeli, aç bir kırbaçla silahlanmış- işkencelerin kadını, tüm hastalıkların anası, MARAZ ANA. Şairler, filozoflar ve çeşitli sanatçılar arasında Ölüm'ün bile hayranları var, ama o, Acıların Meryem Ana'sı değil! Herkes tarafından hor görülen ve dışlanan MARAZ ANA'nın da nadiren fark edilen erdemleri var: "Çocuğunuzu seviyorsanız, onu bir çalılığa götürün," demişti adını unuttuğum biri ve haklıydı. Çünkü acıların ağacı güzel meyveler verir ve birçok muhteşem insan ondan beslenmiştir.

Sol köşede, tül, ipek ve ham pamuktan bir elbise giymiş, doğrudan anne yüreğinden gelen bir kılıçla silahlanmış, gururlu dişi aslan, kederli kadın, ACILARIN ANASI var! Hiçbir şey onu oğlundan ayıramaz ve onu sonsuza dek her türlü kötülükten koruyacaktır, Yaşam Kaynağımız! En saf sevginin sembolü olan Acıların Anası'nın bile karanlık bir yanı var: "Bir annenin gerçek sevgisi, çocuğunun göbek bağını kesmesine yardım etmektir," demişti bir başkası, çünkü bir annenin sevgisi baskıcı hale geldiğinde, çocukların büyüyüp yetişkin olmaları engellenir!

Bir çocuğun ruhu için ölümüne bir mücadele!
İki zıt gücün karşı karşıya geldiği bir düello!
Yüzyılın karşılaşması!
KAÇIRMAYIN!
Cavenago / Recchioni ►

---

"Şair der ki, "Çocuğunuzu seviyorsanız, onu bir dikenli çalılığa götürün." Bu saçmalık. Mater Morbi'de bu soruyu cevaplıyorum. Vincent adında genç bir çocuk, sağlık sorunlarının onu daha olgunlaştırdığını ve olayları daha iyi anlamasını sağladığını düşünüyor. Şaşkın Dylan, "Yani sağlıklı bir çocukla yer değiştirmeyi tercih etmez miydin?" diye soruyor. Vincent, "Aptal mısın?" diye cevap veriyor. Açıkçası, sağlıklı olmayı tercih ederim. Ayrıca, alkolizm Bukowski'yi ne kadar etkiledi ki? Kendimi onunla kıyaslamıyorum, sadece bir paralellik kuruyorum." (Recchioni ile bir ropörtajdan alıntı)