Martin Mystere etiketine sahip kayıtlar gösteriliyor. Tüm kayıtları göster
Martin Mystere etiketine sahip kayıtlar gösteriliyor. Tüm kayıtları göster

11 Temmuz 2015 Cumartesi

Aristokratlar İstanbul'da - Castelli & Tacconi

İtalyan sanatçılar Alfredo Castelli ve Ferdinando Tacconi tarafından yaratılan ve 1972'de Il Corriere dei Ragazzi adlı dergide yayınlanmaya başlanan, 18 dile çevrilmiş bu 'kibar hırsızlar' kulübünün hikâyeleri bizde de Milliyet Çocuk'ta yer almıştı bir süre. Ekibin üyeleri daha sonra Martin Mystere'nin bazı hikâyelerinde yan karakterler olarak da görünmüşlerdi. (örnek: Martin Mystere - İmkansızlıklar Dedektifi Sayı 126 "Homunculus", sanırım ilk karşılaşmalarıydı.)

Bu çeviride söz konusu olan hikâye ise, farkedildiği üzere, "İstanbul'a oryantalist bakışlar" etiketi altında yer almakta. Corriere dei Ragazzi'de 1978'de yayınlanan "İstambulda", hakkında kolay bilgi toplanabilecek gibi bir çalışma değildi maalesef. Sonunda kaynağımı İspanya'da, bizde de yayınlanan şu sevimsiz ama memleketince sayısız kitapları basılmış olan "Mortadelo ve Filemon"lardan birinde bulunca fazla bekletmeden sıvadım kolları hemen. Zaman zaman müstehzî bir tebessümle okuyacağınız bu hikâyeyi, ben de aynı ruh hâli içerisinde çevirdim... Çok keyifliydi.

Bu arada hoş bir bağlantı da, Bizde geç de olsa "Nuh'un Gemisi" ismiyle yayınlanabilen 1982 tarihli, Martin amcanın Türkiye macerası "Operazione Arca" ile oldu. Bu hikâyenin yazarı Aristokratlar'ın tamamını da yazmış olan Alfredo Castelli'den başkası değil. Hâl böyle olunca, kimi benzerliklere rastlamamak imkânsız gibiydi zaten. Ülkemiz hakkında yakın tarihten 'aydınlatıcı' bilgilendirmelerin yanı sıra, çizimlere yansıyan bir-iki hoşluk da çıktı karşıma. (Şekilde görüldüğü üzere.) "Turkije Tijareti Bankasi" Mystere'nin türkçe baskısında ''düzeltilmiş'. Castelli'nin söz konusu banka ve gazete ile ilişkileri nedeniyle bu 'kıyağı' yaptığını düşünmek mümkün. :) Bankanın önündeki hamala ise artık başka bir şey demek gerekiyor herhalde. Tacconi'nin Aristokratlardaki çizimini pek beğenmiş olmalı ki, sinyor Ricci aynını Martin Mystere'de yeniden 'değerlendirmiş'.
* Bu arada belirtmeliyim ki, orijinal metindeki türkçe (ya da türkçemsi) ifadeleri ve onların ispanyolca açıklamalarını hiç ellemedim, böyle okuması daha hoş oluyor.
* Tartışmaya açık ve sıkıntı yaratacak epey mevzu olmakla birlikte, çeviride hiç bir tahrifata gitmediğimi zaten tahmin edersiniz. Bunların çoğu zaten oryantalist bakışla ilintili durumlar oluşturduğu için burada da anlatmaya gerek görmüyorum, okumanın ve keşfetmenin tadı kaçmasın diye...
Çaylar, kahveler benden, bir ramazan akşamı keyfini sürmek sizden...


3 Mayıs 2011 Salı

Martin Mystere sayı 1 - Sansür mü, teşhir mi?

Geçen gün elime Dark Horse, Amerikan baskısı Martin Mystery 1. sayı geçti. İlk doğal tepkim, bunu Tay Yayınları 1. sayı ile karşılaştırmak isteği oldu. Özellikle de Dark Horse sayfa 18 ve 24'deki "Senhorita Lombard"ı bikinisinin üst kısmı olmadan görünce, bu isteğim iyice kızıştı. Evet, Tay sayfa 20 ve 26'daki aynı karelerin karşılığında "Senyorita Cristina", üstlü idi.

Bunun üzerine "acaba orijinal İtalyan baskıda durum nedir" diye merak ettim. Buldum ve baktım. İtalyan "Senhorita Cristina" da üstlü idi.

Yorum size kalmış... Yerli Mystere'nin (Atlantis - Geçmişin Sırları) baskı tarihini bilemiyorum ama İtalyan Bonelli, "Martin Mystere sayı 01 Gli Uomini In Nero", nisan 1982 tarihli. Dark Horse Amerikan baskısı "Destroyers of the Past" ise 1999 tarihli.

Şimdi siz söyleyin; sansür mü, teşhir mi?

Sayfa 20'nin 3 dilde yayını;

TAY

İtalyan                                          Dark Horse (USA)

[iNDiR]

Dikkatle incelerseniz, sadece bikinisinin üstünü çıkartmakla kalmamış, yüzünü ve saçlarını da yeniden çizmişler. Daha bir Amerikanvari olsun diye mi yapmışlar dersiniz?