Félix ve Kabaşon - Rosy & Deliège

"Félix et le Cabochon"
11/1965
Yazan: Maurice Rosy,
Çizen: Paul Deliège,
Çeviren: SToktan.
Spirou n°1441'de yayınlanan 297 numaralı mini öykü.

"Miğfer ve Eldivenler"i okuduysanız Felix'i hatırlayacaksınız demektir. ▲
Spirou mini recitler fazla mini olmalarını yüzünden kötü baskılardı. Orijinal çinilerini bulabildiğim için böylesini uygun gördüm... hoşluk olsun diye.

Kadınlar üçlemesi: 27. Harf

"La 27ème lettre"
Senaryo: (Stephen) Desberg
Ressam: Will (Maltaite)
Yayıncı: Dupuis / Aire Libre / 1990
Çeviri ve düzenleme: SToktan

"Bütün bu ciddiyetsizlik için bedel ödenmesi gerekiyordu; Bu yüzden kader bize kara bıyıklı kötü bir adam gönderdi."

Will'i Tif ile Tondu'ya attığı ölümsüz imzası ile herkes artık tanıyor sanırım. Şimdi bir de üstadın bunun ötesindeki dünyasına bakalım. Rosy'den sonraki 11 Tillieux senaryosu Tif ile Tondu albümünün ardından Stephen Desberg çalışmaları Will'in çizimleri ile beraber 1991 tarihli 39. kitaba kadar sürer ve iki usta birlikte (hattâ 1988'den itibaren) diziyi başka ellere teslim ederek farklı rüzgârlarla yelken açarlar.

62 yaşına kadar çocuklar ve gençler için çizen Will, bu noktada yönünü edebî-erotik yetişkin grafikromanlarına çevirecektir. Artık rengin daha büyük önem taşıdığı panellerde 'kadınları seven Will' vardı.

"Le Jardin des désirs" (Arzular Bahçesi), Desberg ile, 1989.
"La 27ème lettre" (27.Harf), Desberg, 1990.
"L'Appel de l'enfer" (Cehennemin Çağrısı), Desberg ile, 1993.

2000 yılında Rudi Miel'in yazdığı L'arbre des deux printemps'ı ne yazık ki bitiremeden aramızdan ayrılmıştı.

Bu eserlerinde iyi bir ressam olduğunu gösteren Will, renkler ve malzeme ile fovist, dışavurumcu bir duyarlılıkla çalışırdı.

Tif ve Tondu #15

Tif Zıplıyor (Tif rebondit) Sayı 15 / 1969 Dupuis/Marcinelle, ön basım: Journal de Spirou no: 1566-1587 (1968), Yazan: Rosy (Maurice Rosy), Çizen: Will (Willy Maltaite), Çeviri: SToktan

Tif ve Tondu, Yeşil Madde (Görülen lüzum üzerine)

Tif ve Tondu (Tif et Tondu)

Yeşil Madde (La matière verte)

#14 / Dupuis / 1969

Çizen; Will, Senaryo; Rosy

Türkçe çeviri ve yazılar; SToktan

Tif ve Tondu (bizde Tif ile Tontu), Fernand Dineur tarafından yaratılan bir Belçika kökenli çizgiroman dizisidir. Dizide zaman içinde çeşitli yazarlar ve çizerler çalışmıştır fakat bunlar arasında en tanınanı ve romana asıl karakterini veren çizgilerin sahibi Will'dir (Willy Maltaite, 1927 - 2000). Yazar olarak da Maurice Rosy, Maurice Tillieux ve Stephen Desberg ile birlikte üretmişlerdir.

◄ 1950 tarihli Le Journal de Spirou'dan

Tif ve Tondu, iki dost ve ortak maceracı ve dedektiftirler. Dünyanın dört bir yanında çeşitli gizemli, kimi zaman da bilimkurgusal olayları, çözmeye çalışırlar. Sipru'nun Zorglub'u (Zorgub) gibi, onların da zaman zaman devreye giren bir kötü adamı vardır; Monsieur Choc (Mösyö Şok, bizde ise Maskeli).

1957 tarihli Le Journal de Spirou'dan ►

Dizinin başlangıcı 1938, "Le Journal de Spirou" iledir. 1954 - 1997 arasında ise 45 orijinal albüm yayınlanmıştır. Dizi bütün hayatı boyunca aralıklı olarak Spirou'da da yayınını sürdürmüştür.

◄ 1974 tarihli Le Journal de Spirou'dan

Tif kel kafalı ya da sinekkaydı traşlıdır ama adı Fransız argosunda "saç" anlamına gelir. Tersine Tondu ise saç sakal birbirine karışmış olmasına karşın adı "traşlı" anlamındadır.

Elimdeki en eski yerli Tif ve Tontu baskısı, Bilge Şakrak'ın nisan 1967 tarihli Arkadaş - Yeni Resimli Güneş Haftalık Mecmua sayı 7, 8, 9 (cilt 3). Hafızam beni yanıltmıyorsa, ilk iki cilt de diğer Tif ve Tondu öyküleri olmalı diye tahmin ediyorum. aynı sene ve daha sonrasında yine Bilge Şakrak yayını Red Kit'lere ise dolgu olarak basılmıştır. Bunlardan tespit ettiklerim;

Dupuis sıra no / orj. adı / orj. baskı tarihi / Türkçede adı / yayın yeri / yılı
#04 La main blanche, 1956 (Beyaz El'e Karşı) / Red Kit, 1969-70
#05 Le retour de Choc. 1958 (Maskelinin Esrarı) / Arkadaş. 1967
#06 Passez muscade, 1958 (Maskelinin Firarı) / Arkadaş, 1967
#08 La villa du Long-Cri, 1966 (Uzun Çığlık Villası) / Red Kit, 1970
#09 Choc au Louvre, 1966 (Maskelinin Dönüşü) / Red Kit, 1969
#10 Les fleches de nulle part, 1967 (Meçhul Ok'un Esrarı) / Red Kit, 1970
#11 La Poupée Ridicule, 1968 (Gülünç Taş Bebek) / Red Kit, 1969
#12 Le réveil de Toar, 1968 (Uyanan Dev) / Red Kit, 1970
#13 Le grand combat, 1968 (Büyük Doğuş) / Red Kit, 1970
#14 La matiere verte, 1969 (Yeşil Madde) / Red Kit, 1970

*Bu başlığın ilk yayın tarihi 6.Ağustos.2011'dir.

*İşbu listeyi yeniden ve 'düzgün' şekilde dilimize kazandırmak olan bana ait serüveni tamamlanmakla birlikte, yeni bir merhaleye zıplama gereği hasıl olmuş görünmekte. Özellikle de 15. kitabın 14. (Yeşil Madde) kitabın devamı sayılabileceği ve üstelik Maurice Rosy'nin yazdığı son senaryo olması sebebiyle, vazife tabiatıyla kaçınılmaz bir hâl almıştır. Cümle âlem işite!...

Bobo - Rosy & Deliége

Bobo ve Büyük Oyun
"Bobo et le grand jeu"
Deliège & Rosy
Spirou #1384/1964 (Mini–récit) #240
Çeviri: SToktan

Bobo, 12 Nisan 1961'de Spirou #1204'de "Bobo Kaçıyor!" adlı bir mini anlatı ile ilk kez ortaya çıktı ve bunu 78 tane mini-anlatı daha takip etti. (mini-récit rekoru!) Bu 79 'avuçiçi' kitapcığın hepsi de Rosy-Deliége ortaklığının ürünüdür.

Bobo, İnzepoket cezaevinde mahkumdur. Inzepoket, mutlu mahkumları olsun isteyen iyi huylu bir müdür tarafından yönetiliyor. Buna rağmen, Bobo'nun tek bir hedefi vardır, o da kaçmak tabi. Çok daha sonra öğreneceğiz ki, (Spirou #2594/1987, "L’affaire Bobo" -bkz. yukarı) Bobo bir bisiklet çalmıştır: Onu 30 yıl zorunlu çalışmaya mahkûm edecek olan yargıcın bisikletini!

Tif ve Tondu, Büyük Kavga

Büyük Kavga (Le Grand Combat) Sayı 13 / 1968 Dupuis/Marcinelle, ilk yayınlanışı: no 1501 Journal de Spirou (1967), Yazan: Maurice Rosy, Çizen: Will (Willy Maltaite), Çeviri: SToktan

Bébert Müfettiş Bouffarde'a karşı!

Bebert
Müfettiş Bouffarde İş Başında
Miğfer ve Eldivenler
"L'inspecteur Bouffarde enquête
Le casque aux gants de planches"

Senaryo: Maurice Rosy
Çizim: Paul Deliège
Çeviri: SToktan
Yayın: Spirou no: 1341-1362 (1963-1964)

Deliège - Rosy ortaklığının en bilinen ürünü Bobo'dur. Albümlerinin haricinde 1961-72 arasında 80 adet de Mini-récits (küçük hikâye) çizmişlerdir Spiru dergiye birlikte. Bébert ise bu arada gözden kaçar her ne hikmetse. Bizde zaten kimse bilmez ama Avrupa'da da ve hattâ Fransa'da bile bilen fazla yoktur sanıyorum. Deliège bir ropörtajında hikâyenin şanssızlığından söz eder, iki kere yayın yönetmenlerinden geri döndüğünü anlatarak. Bu güzel, matrak eserin şanssızlığı 2008'de "Le Coffre à BD" tarafından basılana kadar sürecektir. O da, Spiru'da yayınlandığı haliyledir, ilk dört sayfası renkli, gerisi ise kuadrikrom (4 renk) baskı halinde.

Ben hikâyeyi Spiru dergiden derleyip toparladım. Çevirmek oldukça zaman almakla birlikte bir o kadar da eğlenceli bir süreçti de. Umarım bu nadide eseri okurken sizler de o keyfi tadarsınız.
◀ Roba'nın kaleminden Paul Deliège. Orijinali de aşağıda.

Tif ve Tondu, TOAR'ın Uyanışı

TOAR'ın Uyanışı (Le réveil de Toar) Sayı 12 / 1968 Dupuis/Marcinelle, ilk yayınlanışı: no 1474 Journal de Spirou (1966), Yazan: Maurice Rosy, Çizen: Will, Çeviri: SToktan

Tif ve Tondu, Aptal Bebek

Aptal Bebek
(La Poupée Ridicule)
Sayı 11 / 1968 Dupuis, ilk yayınlanışı: n^o 1432 Journal de Spirou (1965)
Yazan: Maurice Rosy
Çizen: Will
Çeviri: SToktan

Bu sefer sahilde kiraladıkları villadalar, yerleşmeye çalışıyorlar huzur içinde bir tatil yapmak ve son maceraları "Meçhûl Ok"u kaleme almak üzere... Ama ne oluyor? Ne olduğunu tahmin edebiliyorsunuz. Her zamanki gibi pişmiş aşa su katan birileri çıkar ve şu aptal TV'de Sinema tanıtımlarında olduğu gibi: "Ve macera başlar!"...

Tif ve Tondu, Meçhûl Ok

Meçhûl Ok
(Les Flèches de nulle part)
Sayı 10 / 1967
Yazan: Maurice Rosy
Çizen: Will
Çeviri: SToktan

Kahramanlarımız yine huzur içinde evlerine dönme şansını elde edemeyecekler, yeni bir esrarengiz vak'aya ister istemez teslim olmak sanki onlar için kaçınılamaz bir hâl gibi. Biz de kendilerine elimizden geldiğince yardımcı olalım bâri.

Tif ve Tondu, Şok Luvr'da

Tif ve Tondu, 
Şok Luvr'da
(Choc au Louvre)
Kitap 09 / Dupuis / 1966
Çizen; Will, Senaryo; Rosy
Türkçe çeviri ve düzenleme; SToktan

İki kafadar bu sefer de şüpheli bir trafik kazasının şahidi olur ve bununla birlikte, ortaya çıkan soru işaretlerinin karşılıklarını bulmak için harekete geçmek zorunda kalırlar. Tahmin edilebileceği üzere, bu taşın altından da kedi gibi dokuz canlı kötü adamımız Bay Şok çıkacaktır.

Dostlarımız sevenlerini yine meraklı bir maceraya sürükleyecekler kendileriyle birlikte. Valla ben işimi yaptım, o maceradan da yeni döndüm, şimdi sıra sizde... :)