Anita Bomba #5, Melek Tozu.

Bir Baş Belasının Günlüğü.
"Melek Tozu."
"Poussière d'ange"
Yazan: Éric Gratien
Çizen ve renklendiren: Cromwell
Çeviren: SToktan.
* Albin Michel / 2006

Anita Bomba'nın ilk dört albümü 1994-1997 yılları arasında Casteman taraftndan yayınlanmıştı. Bu beşinci albümün yayınlanması ise dokuz yıl sonra nasip oldu.

Bunun temel nedenleri, çizer Cromwell’in yaşadığı editoryal/yayıncılık sorunları, araya giren diğer sanatsal projeleri ve köklü bir tarz/yayınevi değişikliğidir. Casterman yayınevi tarafından basılan 4. ciltten sonra müellifler ve yayınevi arasında anlaşmazlıklar ve editoryal sorunlar baş gösterdi. Dizinin haklarının başka bir yayınevine taşınması, yasal süreçler ve yeni bir yayın eviyle anlaşma sağlanması yıllar sürdü. 5. cilt -daha doğrusu: önceki 4 cilt + 5. cilt- nihayetinde Albin Michel etiketiyle çıkabildi.

Çizer Didier Cromwell, bu 9 yıllık süreçte tek bir projeye bağlı kalmadı. Farklı grafik arayışlara girdi ve sanatsal tarzını oldukça yeniledi. Bu süreçte Les Univers de Cromwell (2004) gibi artbook projelerine ağırlık verdi. Tarzındaki bu olgunlaşma, 5. ciltte net bir şekilde hissedilir.

Yazar Eric Gratien ve çizer Cromwell, frankofon çizgi roman piyasasının geleneksel (ve bazen kısıtlayıcı) yayın takvimlerine uymayı reddeden, oldukça asi ve bağımsız ruhlu sanatçılardır. Karakterin ve hikayenin nereye gideceğine karar vermek aceleye getirilmedi. Üstadlar hikayeyi ticari kaygılarla değil, tamamen içlerine sindiği an tamamlamayı seçtiler.

Anita Bomba #4, Hedef Sınırbölge

Bir Baş Belasının Günlüğü.
"Hayat çok kısa."
"La vie est trop courte..."
Yazan: Éric Gratien
Çizen ve renklendiren: Cromwell
Çeviren: SToktan.
* Casterman / 1997
"Het leven is te kort..."
* Casterman / 1997
"Life is too short..."
* Heavy Metal / 2004

Her şey altüst oldu! Kağıttan Kamala canavarı tarafından ele geçirilen akıl hocası, bununla birlikte İmparatorun Şansölyesi oldu ve Sig 14 bir robot avcısının eline düştü! Anita ise uzaya doğru yola çıktı; kozmik kaçak avcılar, uzay düelloları, kaçırılan prensesler için bir firavunun ödülleri, onu bir süre daha heyecan içinde tutacak gibi görünüyor.

Anita Bomba #3, Sefalet'in dönüşü

Bir Baş Belasının Günlüğü.
"Bir gün çalışmayı bıraktım."
"Un jour j'ai arrêté de bosser..."
Yazan: Éric Gratien
Çizen ve renklendiren: Cromwell
Çeviren: SToktan.
* Casterman / 1996
"Sinds ik gestopt ben met werken..."
* Casterman / 1996
"One Day I Quit My Job..."
* Heavy Metal / 2004

İnce ayrıntılara önem veren Cromwell'in çalışmaları, güçlü mürekkepleme ile vurgulanan sınırlı bir renk paletinden oluşuyor. Okuyucunun dikkatini çeken yoğun, dokulu efektlerle çizgiromanların geleneklerine zekice meydan okuyor. Akrilik ve çinimürekkebi karışımı tekniği, kesinlikle punk olan çalışmalarına benzersiz bir derinlik katıyor.

Kalbinde bir provokatör olan sanatçı, bir yabancı lejyon subayının oğlu. Çizgiroman

okuması yasaklanan genç, önce Cizvitler'in yanında, ardından Saint-Cyr Özel Askeri Okulu'nda eğitim gördü; burada babasının çizdiği yoldan kısa sürede ayrıldı. Paraşütçülerle yaşadığım maceradan sonra Gobelins Okulu'na kaydoldu ve bir buçuk yıl sonra animasyon dünyası ona açıldı ve Riff Reb'i kendisine katılmaya davet etti. Birlikte Atelier Azylum'u kurdular. Sadece birkaç yıl içinde, *Le Bal de la Sueur*, *Minettos Desperados*, *Anita Bomba* ve *Le Dernier des Mohicans* gibi eserlerinde görüldüğü gibi, çağrışımcı ve yenilikçi grafik stilini çoğu zaman yıpratıcı ve yıkıcı bir mesajla ustaca harmanlayarak yeni bir çizgiroman okulunun önde gelen isimlerinden biri oldu.

Anita Bomba #2, acı sizi daha iyi biri yapar.

Bir Baş Belasının Günlüğü.
"Fakir olmam, fakir kalacağım anlamına gelmez."
"C'est pas parce que je suis pauvre..."
Yazan: Éric Gratien
Çizen ve renklendiren: Cromwell
Çeviren: SToktan.
* Casterman / 1995
"Al heb ik geen rooie cent..."
* Casterman / 1995
"Just Because I'm Poor Doesn't Mean I'll Go Without"
* Heavy Metal / 2004

Anita Bomba, yayınlanmasından bu yana geçen 30 yıla rağmen, ele alınan konular ve bunların işleniş biçimi de dahil olmak üzere hâlâ "güncel" kalmayı başarmıştır. Yazım tarzı, sözlü ve durum komedisi ve her bir karakter için yapılan derinlemesine çalışma çok başarılı.

Çizim açısından, o kadar kendine özgü ki bir yargıda bulunamıyorum. Cromwell’in evreni neredeyse mide bulandırıcı bir atmosfer yayıyor; yaşamak için pek de elverişli olmayan, ancak bu son derece çılgın karakterler sayesinde büyük bir zevkle gezindiğimiz bir dünya. Ayrıntılardan ödün vermeyen çizimler, bize düzenli olarak çok güzel sayfalara tanık olma fırsatı sunuyor. Çizim ve renklendirme kalitesi çarpıcı düzeyde, ancak o kadar özgün ki, Anita Bomba karakterinin estetiğinin beni cezbettiğini mi yoksa ittiğini mi hâlâ bilemiyorum.

Anita Bomba #1, Şizo Robot.

Bir Baş Belasının Günlüğü.
"Hatırlayabildiğim kadarıyla..."
"Aussi loin que je me rappelle..."
Yazan: Éric Gratien
Çizen ve renklendiren: Cromwell
Çeviren: SToktan.
* Casterman / 1994
"Al zolang ik me herinner"
* Casterman / 1995
"Eigentlich können mich alle mal..."
* XXL Speed / (2002)
"As Far As I Can Remember"
* Heavy Metal / 2004

“Kendimi bildim bileli insanları kızdırmaktan zevk alırım.”

"Hatırladığım kadarıyla...", yazar Éric Gratien ve çizer Cromwell tarafından yaratılan kült seri Anita Bomba'nın çarpıcı ilk cildi. 90'ların çizgi roman dünyasında gerçek bir çığır açan bu albüm, siberpunk, kıyamet sonrası western ve kara mizahı harmanlayan bir evrende unutulmaz bir anti-kahramanı karşımıza çıkarıyor.

Hikaye, okuma yazma bilmeyen ancak kasaları açma konusunda uzmanlaşmış, son derece yetenekli bir hırsız olan Anita Bomba'yı konu alıyor. Büyük bir iş sırasında ortaklarına ihanet eden Anita, polisten kaçmaya çalışır. İmparatorluğun efsanevi altın rezervine ulaşmak için, çoklu kişilikli ve şizofrenik bir robot olan Sig 14 ile işbirliği yapar. Bemzersiz bir kahraman olarak kabul edilen Anita vicdansız ve acımasız bir zekâya sahiptir. Patlayıcı mizacı (çabuk öfkelenir) onu takip edilmesi büyüleyici bir baş karakter yapar.

Cromwell'in çizimleri kesinlikle en dikkat çekici unsur. Tarzı "muhteşem", "büyleyici" ve "sıradışı" olarak tanımlanıyor. Sert ve ayrıntılı görsel tarzı, Anita'nın dolaştığı gecekondu mahallelerinin ve kanalizasyonların kasvetli atmosferini mükemmel bir şekilde yansıtıyor.

Anita Bomba'nın okuma yazma bilmemesine rağmen bir "günlük" tutuyor olması, serinin en zekice kurgulanmış ve karakterin doğasına uygun detaylarından biridir. Bu durum tam bir gerçeküstücülük değil, hikaye içinde mantıklı (ve bir o kadar absürt) bir temele dayanır. Anita, maceralarını bizzat kağıda dökmez.

Yanındaki şizofren robot Sig 14, Anita'nın anlattıklarını veya yaşadıklarını kaydeden bir nevi "canlı sekreter" görevi görür. Günlük aslında Anita'nın dışavurumlarının robot tarafından dijitalleştirilmiş veya metne dökülmüş halidir. Serinin tam adı olan "Anita Bomba: Bir Baş Belasının Günlüğü" ifadesindeki "günlük" vurgusu, daha çok Anita'nın olaylara kendi argosu ve kısıtlı kelime dağarcığıyla getirdiği iç ses yorumlarıdır. Okuyucu olarak biz, onun zihninden geçenleri ve anılarını bu "günlük" formatında okuruz. Üstadlar, onun "cahil" (okuma yazma bilmeyen) olması ile bu kadar keskin ve felsefi (bazen de son derece kaba) gözlemler yapabilmesi arasındaki tezatı bilinçli bir mizah unsuru olarak kullanıyorlar. Kısacası; Anita anlatır veya yaşar, sadık (ve sorunlu) robotu Sig 14 ise bu kaosu bir şekilde "kayda" değer hale getirir.
Atmosfer açısından "rahat bir şiddet" ve tuhaf bir üslubu öne çıkaran bu kitap punk bilimkurgu öykülerini sevenler için kesinlikle elzemdir.