Hüsnükuruntu yapmış!

Demin oturmuş okurken, gayet güzel giden çeviri birden tüylerimi diken diken ediverdi. Öyle batıyordu ki, kötü Türkçe'nin yanı sıra, kötü çeviri olma ihtimali de yüksek görünüyordu. Üşenmedim, kalkıp baktım, kombiniere: işte kitaptaki Türkçe'si ve İtalyanca'sı;
"Hüsnükuruntu yaptığımı düşünebilirsin tabii"
"puoi darmi del visionario, se vuoi"

1- 'Visionario'nun karşılığı nereden 'Hüsnükuruntu yapmak' oluyor? Dylan'ın hep yaptığı "ben de mi hayâl görüyorum yoksa" muhabbetinden başka bir şey değilken... "hayâl gördüğümü/ hayâl kurduğumu/ hayalci olduğumu söyleyebilirsin/ düşünebilirsin" demek varken...

2- 'Hüsnükuruntu yapmak' da ne demek oluyor? bu hüsnükuruntu nasıl yapılıyor ayrıca merak ettim? Benim bildiğim, bizim dilde 'hırsızlık' yapılır, 'hatâ' yapılır, 'zinâ' yapılır, 'dolma' yapılır ama 'panik' yapılmaz, 'vicdan' yapılmaz, 'alkış' yapılmaz hele 'hüsnükuruntu' hiç yapılmaz!

Yapmayın yani!

İngilizcedeki gibi, ekle sonuna (onlar başına ekliyor) bir 'yapmak' (make) veya 'olmak' (be), tamamdır. Bu kötü çeviri Türkçesi (özellikle TV film çevirileri sayesinde) böyle giderse zemin bulacak diye korkuyorum.

*Not; Sözkonusu kitap, Dylan Dog - Karanlık (İl Buio). Eleştirim, aslında Ali beyin çevirisinden yola çıkarak yapılmış bir genellemedir. Bu hatâ, çevirinin genelinde ele alındığında çarpıcı olmakla birlikte münferittir.

Ölüm: Yaşamanın Ağır Bedeli

Ölüm: Yaşamanın Ağır Bedeli
(Death: The High Cost of Living / Vertigo)
Neil Gaiman
Baykuş Kitap
104 sayfa. / Kuşe, Ciltsiz / 16 x 24 cm.İzmir, 2010
Çizerler; Chris Bachalo, Dave Mckean, Mark Buckingham
Önsöz; Tori Amos
Editör; Hakan Buhurcu, Levent İşlek
Çeviri; Fulya İçöz

Harvey Ödülü sahibi ünlü yazar Neil Gaiman tarafından yazılan, Chris Bachalo ve Mark Buckingham tarafından çizilen Ölüm: Yaşamanın Ağır Bedeli ilk defa 1993 yılında yayınlandı. Fantastik eserleri ve çizgi roman sektöründe de özellikle Sandman serisi ile ünlü Neil Gaiman bu sefer okurlara Sandman'in kız kardeşi Ölüm'ün solo bir hikayesini sunmakta.

Ölüm son ziyaretçisi olacağı insanları daha iyi anlamak için her yüzyılda bir gün onların arasına karışarak dünyada yürür, bu hikaye de işte o günü anlatmakta.16 yaşındaki hayattan bezmiş Sexton Furnival, kendi yaşlarında Didi adlı garip bir kızla tanışır. Didi en basit şeylere bile mucizeymiş gibi bakmaktadır, aynı zamanda ölümün bedenleşmiş hali olduğunu iddia etmektedir.
Pop şarkıcısı Tori Amos'un önsöz yazmış olduğu çizgi roman 1993 yılında Comic Buyer's Guide tarafından düzenlenen ödüllerde "En İyi Kısa Çizgi Roman Serisi" dalında ödül kazandı. ...(Tanıtım Bülteninden)

Mükemmel baskı, orijinali ile karşılaştırdım, belki daha da iyi...
Ama çeviri işini bir türlü yapamıyoruz. Birebir Türkçeleştirmek çeviri değil. Çevirmenin kendine sorması lâzım; "bu lâfı nasıl söylerdim" diye. Kuru ve yaşama uymayan bir çeviri, kitabın tadını yarı yarıya eksiltiyor.
Yaşama uymayan çeviriden söz etmişken, Çevirmen 'yaşama uydurma'ya çalıştığı bir yerde, kızın elma yerken çıkardığı sesleri, "HAM HUM ŞARALOP" diye adapte(!) etmiş. Ağzım açık kaldı doğrusu.
Nereden aklına gelmiş bu deyimi, hem de anlamını bilmeden kullanmak acaba? Halbuki Ekşisözlük´te bile var karşılığı. (bkz; aşağıdaki resim.)

İkinci olarak, ciltlemede yeterli marj bırakılmamış, kimi zaman cildi kırmadan okumak mümkün olmuyor.
Baykuş´dan beklentimiz yüksek. Eleştiriler ışığında daha iyi işler üreteceklerini umuyorum.