Yazan?: Gil (José Ramon Larraz) 
"Contes Défaits" Spirou Album+ #1 /1982, Spirou Spécial 81-82 /1981
Yazan, çizen: Pierre Frisano, Raymond Maric
Çeviren: SToktan
Spiru Dergide yayınlanan ilk Foran hikâyesi olan Gölün Gizemi, on sene sonra 'her neden ise' serinin 3. kitabı olmuştu. Bu çeviri sırasında 25. sayfadaki bir panelde bahsi geçen 'bomba' ise bu sayıdaki asıl 'tuhaflık' oldu. "Bu da nerden çıktı, bir şey mi atladım" derken Spiru önbaskısına göz atmak kaçınılmaz olunca bir de baktım ki, Spiru dergi #1595'deki sonsayfa B panosu ile #1596'daki ilk sayfa A panosu Dupuis baskımızın bu 3. sayısında yine 'her neden ise' devre dışı bırakılmış ve söz konusu bomba da tam olarak orada yer alıyor. Hâl böyle olunca, bu iki sayfayı da çevirimizin uygun yerine tıkamak farz oldu tabi... meraklısı için.
Koca burun tarzı grafikle başlayan üslup, albüm boyunca dramatik ivmeye uygun olarak yarı gerçekçiliğe doğru evrilir. Tillieux üsluptaki bu değişimi Charles Dupuis'nin baskısıyla açıklıyor. Franquin'in tarzına takıntılı olan yayıncı, çizerlerine bu tarzdan ilham almalarını şiddetle tavsiye ederdi. "Ben büyük hayranlık duyduğum Hergé'nin tarzına daha yakındım. Bu yüzden karakterlerim yarı gerçekçiydi, özellikle de oranlara saygı duyuyordum ve Franquin'in yaptığı gibi onları indirgemek ve karikatür tarzında çalışmak zorunda kaldım. Crouton iyiydi, Yusufçuk (Libellule) zaten daha zordu, ama Gil Jourdan'a gelince, her zaman bir boşluk vardı!" 
Gil Jourdan'ın önceki albümlerinde eski bir Ford uçurumdan düştü, bir Frégate ağaca çarptı, bir Facel Vega ve bir Dauphine dalgalar tarafından sürüklendi, ancak Tillieux buruşuk metal için ilk yavaş valsine Les cargos du crépuscule'de başladı. Dört Art arda dört sayfa boyunca çizer, bir Caterpillar buldozerini ateşe vermeden önce bir Berliet kamyonu ile bir Peugeot 203 arasında tam bir kargaşaya neden oluyor. Evinin yakınında yapım aşamasında olan bir otoyol ise, ona hafriyat makinelerinin modellerini sağlamıştır. Alacakaranlıkta rıhtımın kıyılarında geçen yedi sayfalık final sekansında da özel mekan keşiflerinden yararlanılır. "Tam olarak neye benzediğini hatırlayamıyordum, bu yüzden oraya tekrar gittim. Bunu yapmak zorundaydım.
Eğer çok spesifik bir yer söz konususa, orayı bilen insanların o yeri tanıyabilmesi gerekir." Bu inandırıcılık kaygısının ötesinde, ortaya çıkan benzersiz bir dünya görüşüdür. Karanlık bir ara sokak, eskimiş bir çatı, bir su birikintisi, parlak bir kaldırım, gecenin içindeki bir ışık, çizerin kaleminin bir ruh hali oluşturması, bir atmosfer yaratması için gereken tek şeydir. Bu açıdan, mizahının ötesinde, Tillieux grafiksel olarak çizgiromanın Simenon'u olarak öne çıkar. Belki de "Belçika çok yağmur yağan bir ülke" olduğu içindir.
Paul Foran, bilim ve eylem adamının tam arketipidir. Uzun, ince, atletik yapılı, güçlü çeneli bu adam kendisini her türlü paranormal gizemle karşı karşıya bulacak.
Maceraları sırasında çılgın bilginler ve düşmüş aristokratlar, bu saygın bilimciye karşı bir araya gelecek. Karşılaşması gereken zorluklara rağmen Foran, bilimsel eğitimi sayesinde bir araştırmacı olarak yoluna çıkacak tuzakların üstesinden gelmeyi başaracaktır.
Bir yanıyla Indiana Jones, diğer yanıyla James Bond ("Mon nom est Foran, Paul Foran... " dördüncü kitapta mevcut) ve benzeri havalı bu karakter erken bilimin emperyalist sömürgeci yağmacılıkla karıştığı kültürün izlerini bünyesinde barındıran çocukluğuma dayanan hayranlıkla izlediğimiz filmleri çağrıştırması nedeniyle olsa gerek, çekiciliğini hâlâ koruyor.
Daha önce de tanıttığım bu serüven dizisi hayata geçirilme süreci boyunca çok çeşitli karışıklıklara sahne olmuş bir yapım. Daha başlangıçta Spiru konseptine pek oturmamasına rağmen 1968-1979 yılları arasına yayılan on hikâye olarak yoluna devam ederken 1976-79 arasında yılda bir kitap olarak ama mantığını hiç anlamadığım farklı bir sıralamayla ve yalnızca 4 tanesi yine Dupuis tarafından albümleştirilen dizinin Spiru sıralamasına göre ilk üç hikâyesi Montero, sonraki 6'sı Jordi, sonuncusu ise Watman elinden çıkma idi. Bu ikinci kitap da aslında dizinin sekizinci hikâyesi.
Tabi işi biraz daha garipleştiren bir diğer konu da bu üç ismin üçünün de mahlâslardan ibaret olmasıydı. Özellikle ilk ikisi (Montero, Jésus Blasco ve Jordi, Jordi Bernet) usta çizerler olan bu üçlü İspanyol sanatçılardı.
Zaman zaman Fransız ustalarda da rastlanan bu mahlâs kullanma meselesi, İspanyollarda, özellikle yurtdışı işlerinde sıkça başvurulan bir yöntemdi. Bunu biraz açmak gerekirse, o gün de bu gün de, çizgiroman işi, ne kadar üstad olursanız olun sizi zengin edecek bir meslek hiç olmamıştı. Hâl böyleyken, geçinebilmek için pek çok usta bağlı ya da anlaşmalı çalıştıkları yayın kuruluşları dışında da bolca iş yapmak zorundaydılar. İşte bu noktada mahlâslar kullanışlı araçlar haline geliyorlardı. Muhtemelen vergi sorununa da bir çare olarak.
İlk kitaba yaptığım sunumda yer alan yazar Gil,(nam-ı diğer: Watman) asıl adıyla José Ramon Larraz hakkındaki Bernet'in de dilinden aktardıklarımı da hatırlarsak bu kargaşaya rağmen bu dizinin ortaya çıkarılabilmiş olması bir başarı hikâyesi de sayılabilir bence.
Eski havacı ve Özel Tugay üyesi Profesör Paul Foran, doğaüstü olaylar (dünya dışı varlıklar, ölümden dönen bir mumya, bir malikaneye musallat olan bir gorilin hayaleti) dünya'yı veya gezegendeki nüfusun bir kısmını tehdit ettiğinde olaya müdahil olan eylem adamı bir akademisyendir. 'Doğaüstü' ve 'bilim' kavramlarını yanyana kullanmak her ne kadar aykırı görünse de, sıradışı heyecanlara kapı aralayan bu tarzın, özellikle genç okuyucu kitlesinde bol taraftar bulduğunu da yadsımak mümkün değil. Kaldı ki,
ilk başta açıklanamaz görünen bu olaylara Foran her zaman rasyonel bir açıklama da bulur.
1968-1976 yılları arasında genellikle Gil imzasını kullanan Larraz, bugüne kadar en iyi bilinen serisi olan 'Paul Foran'ı yarattı ve bunun için yurttaşları, senarist Miguel Cussó ve her şeyden önce çizerler Jesús Blasco ve Jordi Bernet'in 'hizmetlerinden yararlandı'.
İlk üç bölüm Montero (İspanyol üstad Jesus Blasco'nun takma adı) tarafından çizilmişti. Devamında dizi 1976 yılına kadar Jordi Bernet'in kalemiyle devam etti. Karakter 1979'da Watman (Larraz) tarafından yazılan ve çizilen bir bölümle sessizce sona erdi. Hepsi bu tarihler arasında Spiru Dergi sayfalarında yayınlanan toplam 10 adet hikâyeden dördü Dupuis tarafından albüm olarak da yayınlanmıştı.
Cahiers de la bande dessinée'nin 75. sayısında (Mayıs-Haziran 1987), Thierry Groensteen'in röportaj yaptığı çizer Jordi Bernet, Larraz'ın “çizemediğini ve başkalarının çizimlerini kopyaladığını” ve Paul Foran senaryolarının tamamının, adı hiç geçmeyen Miguel Cusso'ya ait olduğunu belirtti. 1987 tarihli bu röportajda Bernet, Paul Foran'ın “Gil ve Jordi” imzalı altı bölümünü kendisinin çizdiğini de ekliyor. Sözlerini şöyle tamamlıyor: “Blasco ve ben bu olayda dolandırıldık ve kendi adıma Spiru ile işbirliğimi isteyerek kestim.”
Usta kalemler elinden çıkma bu Larraz(!) fantastik serüvenler dizisi çok uzun zamandır elimin altında bekleyip durduktan sonra nihayet bir çeviriye dönüştü.
fazla modern... Birçok gerçekçi kült çizgi roman gibi. Bu türün büyük geleneğinde saf bir dedektiflik hikayesiydi: Kim öldürdü? Ve neden öldürdü? Tillieux'nün büyük başarısı, ilk cinayetin aracı olarak doğal bir unsuru -denizle kaplı bir yol- kullanmasıydı. Bu, hem sansürü aşmanın zekice bir yoludur -kanlı bir ceset yoktur- ve aynı zamanda olay örgüsünün kaygı uyandırıcı değerini arttırır.
Dörtnala koşan bir atın hızıyla yükselen gelgitten asla daha hızlı koşamazsınız. Şeytan Geçidi için ise bir modeli vardı, Maurice Tillieux şöyle açıklıyor: "Batık Araba, Noirmoutier adasında başlıyor. Şeytan Geçidi gerçekten var, adayı anakaraya bağlayan bir geçit... Oraya gittiğimde geçtim ve her gelgitte örtülen bu yol beni baştan çıkardı. Gelgitten önce yola çıktık ve zaman kazanmak için biraz suyun içinde gitmek zorunda kaldık... Hikayemi sırf bu ortamı kullanmak için kurguladım!"
1962 yılında, albüm çıktıktan iki yıl sonra, Charles Dupuis ve çizeri merak içindeydi. Sinema ekranlarında, Henri Decoin'in yönettiği Maléfices adlı film, La voiture immergée ile bazı benzerlikler taşıyordu. Noirmoutier'de çekilen ve başrolünde Juliette Gréco'nun oynadığı bu uzun metrajlı film, Clouzot ve Hitchcock'a ilham vermesiyle ünlü Boileau-Narcejac ikilisinin bir önceki yıl yayımlanan romanından uyarlanmıştır. Charles Dupuis geri adım atmadı ve yönetmenden bazı açıklamalar istedi. Henri Decoin, Tillieux'nün albümünü hiç eline almadığını iddia etti. "Garip bir şekilde, filmdeki çekim albümdekiyle tamamen aynıydı: araba ilerliyor, farlar açık, ahşap tabelalar boyunca, panoramik çerçeve, gece. Filmde de kadraj tamamen aynı."
