Paul Foran - Dünya'ya Şantaj

Yazan?: Gil (José Ramon Larraz)
Senaryo: Miguel Cusso
Çizen: Montero (Jésus Blasco)
Ön baskı: Spirou #1628, 26/6/1969 - #1638, 4/9/1969
1. baskı: Dupuis
Paul Foran #1 – "Chantage à la Terre" /1976
Rolf Karsten #1 - "Chantage Op De Aarde" /1976
"Chantagem à Terra", Mundo de Aventuras #128-#129 /1969
"Ricatto alla Terra", Corrierboy #27 - #29 /1978
"Chantaje a la Tierra", Aventuras Super-X /1978

Eski havacı ve Özel Tugay üyesi Profesör Paul Foran, doğaüstü olaylar (dünya dışı varlıklar, ölümden dönen bir mumya, bir malikaneye musallat olan bir gorilin hayaleti) dünya'yı veya gezegendeki nüfusun bir kısmını tehdit ettiğinde olaya müdahil olan eylem adamı bir akademisyendir. 'Doğaüstü' ve 'bilim' kavramlarını yanyana kullanmak her ne kadar aykırı görünse de, sıradışı heyecanlara kapı aralayan bu tarzın, özellikle genç okuyucu kitlesinde bol taraftar bulduğunu da yadsımak mümkün değil. Kaldı ki, ilk başta açıklanamaz görünen bu olaylara Foran her zaman rasyonel bir açıklama da bulur.

1968-1976 yılları arasında genellikle Gil imzasını kullanan Larraz, bugüne kadar en iyi bilinen serisi olan 'Paul Foran'ı yarattı ve bunun için yurttaşları, senarist Miguel Cussó ve her şeyden önce çizerler Jesús Blasco ve Jordi Bernet'in 'hizmetlerinden yararlandı'.

İlk üç bölüm Montero (İspanyol üstad Jesus Blasco'nun takma adı) tarafından çizilmişti. Devamında dizi 1976 yılına kadar Jordi Bernet'in kalemiyle devam etti. Karakter 1979'da Watman (Larraz) tarafından yazılan ve çizilen bir bölümle sessizce sona erdi. Hepsi bu tarihler arasında Spiru Dergi sayfalarında yayınlanan toplam 10 adet hikâyeden dördü Dupuis tarafından albüm olarak da yayınlanmıştı.

Cahiers de la bande dessinée'nin 75. sayısında (Mayıs-Haziran 1987), Thierry Groensteen'in röportaj yaptığı çizer Jordi Bernet, Larraz'ın “çizemediğini ve başkalarının çizimlerini kopyaladığını” ve Paul Foran senaryolarının tamamının, adı hiç geçmeyen Miguel Cusso'ya ait olduğunu belirtti. 1987 tarihli bu röportajda Bernet, Paul Foran'ın “Gil ve Jordi” imzalı altı bölümünü kendisinin çizdiğini de ekliyor. Sözlerini şöyle tamamlıyor: “Blasco ve ben bu olayda dolandırıldık ve kendi adıma Spiru ile işbirliğimi isteyerek kestim.”

Usta kalemler elinden çıkma bu Larraz(!) fantastik serüvenler dizisi çok uzun zamandır elimin altında bekleyip durduktan sonra nihayet bir çeviriye dönüştü.

Çelik Pençe #3 - Jesus Blasco

Çelik Pençe (The Steel Claw)
"Sharkey'e Karşı" (The Ultrason)
3. hikâye
Yazar: H. Ken Bulmer
Çizim: Jesús Blasco
Çeviri: Stoktan
Yayın bilgisi:
13.Temmuz.1963-21.Eylül.1963,
Valiant and Knockout
22 sayfa
İlk hikâyesinde, elde etmiş olduğu görünmezlik olanağını da de- ğerlendirerek kötücül amaçları için kullanan Louis Crandell'in sonunda bu niyetinden vaz geçtiğini ve ikinci hikâyemizde bu sefer aynı duruma düşen bir başka bilimciye karşı 'iyilerin' yanında mücadele verdiğini hatırlayacaksınız.
Kahramanımız bu itiş kakıştan çok yorulmuş olmalı ki, üçüncü hikâyede bir yat yolculuğunda istirahat eder hâlde karşımıza çıkmayı tercih etmiş. Diğerlerine nazaran kısa süren bir serüveni okyanusun haşin dalgalarına ve bir diğer deniz yırtıcısı olan korsan Sharkey'e karşı mücadele ederek geçiren Crandell yine kavgadan kaçmayı başaramamış görünüyor. Eh, kolay değil kahraman olmak, beraberinde getirdiği artı sorumluluk ve zorunlulukları olan yıpratıcı bir meslek.


Fransa, Almanya, ispanya, Finlandiya, Hollanda, İsveç, Portekiz, eski Yugoslavya, Hindistan ve tabi kısmen de bizde yayınlanmış olan, 1960 ve 70'lerin bu ünlü İngiliz çizgiroman dizisini ilk üç hikâyesiyle ele alıp, siyah-beyazın büyük ustalarından İspanyol Jesús Blasco'yu sayfala- rımıza taşımış olmaktan duyduğum keyfi ifade ederek bu sulardaki kendi serüvenimi tamamlıyorum. Sevenlerine mutlu okumalar...

Çelik Pençe 02 - Jesus Blasco

Çelik Pençe (The Steel Claw)
"Hayvan Adam'a Karşı" (2. hikâye)
metin: H. Ken Bulmer
çizim: Jesús Blasco
çeviri: Stoktan
1963 / 42 sayfa

Başlangıç hikâyesinin sonunda verdiğim sözü tutarak süper kahramanımızın macerasına kaldığı yerden devam ediyoruz. [ Birinci Bölüm ] (okumamış olanlar için)

"Hayvan Adam" ya da ilerleyen sayfalarda değiştiği gibi; "Maymun Adam" vak'ası Londra sokaklarında cereyan ediyor. Bu sözettiğim isim değişikliği, hikâyenin akışı içerisinde kendiliğinden gerçekleşiyor. Herhalde yazar veya yayıncılar "Hayvan adam" nitelemesinin hoş kaçmadığı kanaatine varmış olsalar gerek. Ben de orijinal metne düzeltmeyle müdahale etmeden olduğu gibi korudum.

Umarım ilk sayıyı sevdiğiniz kadar bundan da hoşlanırsınız.

Çelik Pençe - Jesus Blasco

Çelik Pençe (The Steel Claw)
metin: H. Ken Bulmer
çizim: Jesús Blasco
çeviri: Stoktan
1962 / 40 sayfa

6.ekim.1962'de Ken Bulmer'in yazdığı hikâyeyi İspanyol Jesús Blasco'nun çizime taşımasıyla İngiliz Valiant dergisinde dünyaya gelmiş ve İngiliz çizgiromanının en popüler örneklerinden biri olmuştu Çelik Pençe. Bulmer seriye üç hikâye boyunca devam etmiş, onun ayrılmasını takiben yazarlık işini Tom Tully devralmıştı ve 1970'e kadar da aralıksız sürdürmüştü.

Fleetway Stupendous Series of Super Library kapsamında 1967'de dergiden ayrı tam macera birkaç kitap olarak da yayınlanan Çelik Pençeler ise Blasco'nun kaleminden değil, genellikle İtalyan olmak üzere, farklı çizerler elinden çıkmaydı. 1975'de orijinal seri bu sefer Vulcan adlı bir başka haftalık İngiliz çizgiroman dergisinde baştan alınarak yayınlanmıştı bir süre.

Bir çok Avrupa ülkesinde de yayınlanan Çelik Pençe, ülkemizde özellikle 60'lı ve 70'li yıllarda İngiliz çizgiromanının çeşitli dergilerde bol miktarda yer bulmuş olmasına rağmen, sadece 1972'de çok kısa ömürlü Atlıkarınca dergisinde tadımlık olarak yeralabilmişti. Bunun dışında bir de 1989'da Türkiye Çocuk Dergisi'nde basılan bir taklit seri (ya da yerli uyarlama, nasıl derseniz) "Çelik El" adı altında İsmail Akyol tarafından üretilmişti. (Renault 12 arabalarıyla Çelik Eli kovalayan Türk polisini görmek oldukça eğlenceliydi.)

Çevirip paylaştığım Çelik Pençe, Valiant derlemesi, çizgi dizinin ilk hikâyesidir. 40 sayfanın tamamı da bir başlangıcın hikâyesidir.

Kaplan sayı 7 - 1966

Kaplan Haftalık Mecmua

Sayı: 7 / 3.12.1966 / 28 sayfa / 100 kuruş

Kaplan Yayınları

Sahibi ve yazı işleri müdürü: Nejat Erhan

Kapak resmi: Samim Utkun

Kaligrafi: Nezih Dündar

Tercüme: Gültekin

Adından da belli olduğu gibi İngiliz Tiger'ın Türkiye versiyonu olarak düşünülmüş. İçerikte yer alan bantların çoğu da Tiger'dan alınma.

1966-67 - 1. seri 15 sayı,

1967 - 2. seri 20 sayı yayınlandı.

[ KAPLANI iNDiRiN ]

İçerik orijinallerini keşfetmekte epey zorlandığım bir yayın oldu,

tespit edebildiklerim aşağıda;

Brad Nolan, Demir Yumruk
Eric Bradbury(?)

Tiger and Hurricane (Fleetway) 1966 sayılarında yer alan "Brad Nolan, Champ of the Barbary Coast" veya "Brad Nolan, Around The World Champ" adlı dizi olduğunu düşünüyorum. Çizerini ise sadece bir Fransızca kaynakta Eric Bradbury (Cursitor Doom, Mytek the Mighty, The House of Dolmann, The Black Crow) olarak tespit edebildim.

Korkusuz Gladiyatör Olak

(Olac the Gladiator
Tiger and Hurricane

1957~1969)

Ruggero Giovannini ve bir süre de Don Lawrence tarafından çizilmiş uzun ömürlü bir dizi. Kaplan'larda yer alan bu örnek, Ruggero Giovannini çizgisi ve orijinali şubat 1965'de Tiger'da yayınlanmış.

Korkusuz Gladiyatör Olak'ın 4. sayfasının orijinalini de hemen yanına ekledim. Sayfanın sol yanının nasıl yukardan aşağı boydan boya doğrandığına dikkat edin.

Öldüren Oyuncaklar
(Toys of Doom
1965-1968 / Buster)
çizen: Solano Lopez
yazan: Tom Tully

"Toymaker" (oyuncakçı), zararsız oyuncakları, uzaktan kumandalı silah haline dönüştüren bir biimcidir. Fikirleri yüzünden bilim camiasının dışına itilmiş ve bunun üzerine insanlıktan intikam alma yemini ederek, ücra bir İskoç şatosunda kendisine katil oyuncaklardan bir ordu yaratmıştır.

İngiliz Buster dergisinde yayınlanan Toys of Doom, Arjantinli sanatçı Francisco Solano Lopez'in çizimidir. Öykü aynı adla daha sonra Eagle'da, The Terror Toys adı ile Jackpot'da, Threat of the Toymaker olarak da Smash!'da yayınlanmıştı.

Tanınmış sanatçı Lopez Buenos Aires'de başladığı sanat hayatına, askeri cuntadan siyasi nedenlerle ülkesinden ayrılmak zorunda kalan bir çok Arjantinli sanatçı gibi Avrupa'da devam etmek zorunda kalmıştı. Madrid'te İngiliz Fleetway grup ile çalışmaya başladıktan sonra da Buster, Valiant, Smash!, Eagle, gibi İngiliz dergilerinde Galaxus: The Thing from Outer Space, Pete's Pocket Army, The Wizard of Football, World Wide Wheelers, The Drowned World, Janus Stark, Kelly's Eye, Raven on the Wing, Kid Pharoah, Ozzie the Loan Arranger, The Louts of Liberty Hall, Dark Angel, Toys of Doom, M.A.C.H. 1, Gargan, The Fugitive from Planet Scror, Britain AD 2170, Sweeper Sam, Stringbean and Hambone, Adam Eterno gibi büyük bir ürün listesi oluşturdu.

Lopez, 1990'larla birlikte erotik çizgiromana yönelmişti.

Kanlı Bıçak

(Blood  Knife)

(?)Alberto Giolitti

Tiger and Hurricane (Fleetway) 1966

Emin olamamakla birlikte, Kanlı Bıçak'ın, Turok'un en önemli çizeri (sayı 24'den 130'a) Alberto Giolitti'nin elinden çıktığı kanısındayım. O yıllarda Giolitti'nin İngiltere'ye de iş ürettiğini bilince pek şaşırtıcı değil.

Aşağıda Giolitti çizimi Turok sayı 39 ile Kaplan sayfa 19'dan birer kare karşılaştırması, o çirkin ayak ve bacağın ve hatta postun aynı elden çıktığını net olarak gösteriyor. ('Başka örnek bulamadın mı?' diyebilirsiniz...)

Gol Kralı
(Roy of the Rovers)
Joe Colquhoun (1927-1987)

Tiger and Hurricane'de 1966'da yayınlanan, Roy ve Rovers futbol takımının Avustralya macerası.

İngiliz çizgiroman sanatçısı Colquhoun'un en iyi bilinen işi, Battle Picture Weekly'de çizdiği "Charley's War" idi. Aynı zamanda 1970'e kadar uzun süre Tiger'ın kapağı da olan "Roy of the Rovers"ın ilk çizeri ve bir süre de yazarı oldu.

Tanınan diğer çalışmalarından bazıları; "Paddy Payne", "Saber, King of the Jungle", "Adam Eterno", "Football Family Robinson", "Kid Chameleon", "Zarga, Man of Mystery".

Canavar Tohumu (The Plants of Peril)
(?)Jesus Blasco

Lion'da 1965 yılında yayınlanan  bu küçük hikâyenin çizeri hakkında, bir İspanyol sitesinden elde edilen  veri doğrultusunda,  mr.yer6 arkadaşımla birlikte  İngiltere'deki en bilinen işi olan Steel Claw ile yaptığımız karşılaştırmalar sonucunda Jesus Blasco üzerinde üçlü ittifakla karara vardık.

*Aynı zamanda, 'The Plants of Peril' tesbitini de yapıp olayı çözen mr.yer6'ya teşekkürlerimle... Böyle daha pek çok muamma aydınlatacağız gibi görünmekte. :)