Gil Jourdan #02

"Popaïne et vieux tableaux"
Yazıp çizen: Maurice Tillieux
Çeviren: SToktan
Ön baskı: Spirou Journal #990-#1031 / 1957
1. baskı: Dupuis / 1959

Dupuis kataloğunun yayıncılık yıllıklarında neredeyse benzersiz olan ilk Gil Jourdan macerası iki kitaplık bir albüm olarak yazılmıştır. Birbirini takip eden birkaç ciltlik seri öyküler nadir olmasa da, o zamana kadar sadece Hergé ve Jacobs bu özel formata girişmişti. Eylül 1956 ile Ocak 1958 arasında Spirou'da yayınlanan Libellule s'évade ve Popaine et vieux tableaux tek bir anlatı bütünü oluşturur. Konu belli: Gil Jourdan uluslararası bir uyuşturucu kaçakçılığı şebekesini çökertiyor. Tillieux bu iki bölümü yazmak için doğrudan Félix'in iki bölümünden, Les mésaventures de Cabarez ve Trafic de coco'dan yararlanmıştır.

Eğer Tillieux burada "kendi kendini geri dönüştürmeyi" icat ediyorsa, bunda Hergé yönteminin etkisini de görmek mümkün - Hergé Tenten'i sistematik olarak siyah beyaz yeniden çizmemiş miydi?

Libellule s'évade ve Popaine et vieux tableaux, Heroic-Albums'da yayınlanan Felix versiyonlarından geliştirip iyileştirmiştir. Ancak "popaïne" terimi "cocaïne"in yerini almıştır. Bu dönemde korumacı Fransız sansürü Belçikalı yazarları dize getirmişti. Bu durum yazarın, iki ciltlik albümün Fransa'da dağıtılmasını engellemeye çalışan Fransız yetkililere karşı kendini haklı çıkarmak için mücadele etmesini kaçınılmaz kıldı. "Bana dediler ki: "Bir çizgi romanda 'popaine' diyemezsin, o bir uyuşturucu. Onlara böyle bir şeyin varolmadığını ve sansür sorunlarından kaçınmak için bu kelimeyi bilerek icat ettiğimi açıklamak zorunda kaldım!"

Müfettiş Crouton'un alaya alınma şekli de pek hoş karşılanmaz. "Onlara polisle her zaman dalga geçtiğimizi, bunun her zaman hırsız ve jandarma prensibi olduğunu anlattım. Sonunda kabul ettiler."

Polisiye olay örgüsü, soruşturması ve çözümünün ötesinde, dizinin temellerini atan 'alt olay örgüsü'. Buradaki riskler iki yönlüdür. Gil Jourdan, kendi başına bir kahraman olarak var olabilmek için uyuşturucu kaçakçılarını parmaklıklar ardına koymak zorundadır. Kendisine tanıtım ve şöhret getirmesi gereken bu soruşturmayı finanse etmek için cüzdanını boşaltıyor; dolayısıyla başarısı ekonomik bir ölüm kalım meselesidir aynı zamanda.

Gerçeği aramak artık karşılıksız bir eylem değil. Gil Jourdan'ın ilk macerası, atılıma geçen genç bir adamın macerasıdır. "Gil Jourdan hukuk diplomasını yeni almıştır. Yani 20-21 yaşlarında. Bunun komik olduğunu düşündüm, çünkü prensipte hukuk diploması her şeye yol açar -dışına çıktığınız sürece!"

*** Maurice Tillieux, üç kahramanı doğrudan Félix, Allume-Gaz ve Cabarez'in soyundan gelen Gil Jourdan'dan başlayarak Félix senaryolarından bazılarını başka dizilere de uyarladı. Félix için tasarlanan senaryolar aynı zamanda Arthur Piroton tarafından çizilen Jess Long serisinin birkaç bölümünü, Will için Tif et Tondu'nun birkaç macerasını ve Walthéry için Natacha'nın iki macerasını sağladı. -José-Louis BOCQUET

Gil Jourdan #01

"Libellule s'évade"
Yazıp çizen: Maurice Tillieux
Çeviren: SToktan
Ön baskı: Spirou Journal #962-#988 / 1956
1. baskı: Dupuis / 1959

Gil Jourdan 20 Eylül 1956'da Spirou'ya katılır. Libellule s'évade (Yusufçuk Kaçıyor)'in ilk sayfasından itibaren Jourdan - Yusufçuk (Libellule) - Crouton üçgeni oluşur. Aslında, bu tanıdık üçlü, "Félix, Cabarez ve Allume-Gaz karakterlerinden bir sapmaydı. Spirou için bir seri yapmam istendiğinde, aynı karakterlerle devam etmek isterdim, ancak yayıncı yeni bir şey olmasını tercih etti, ben de onları Gil Jourdan, Libellule ve Crouton'a dönüştürdüm. Yani Gil Jourdan'ın sadece yayıncı değiştirdiğim için doğduğunu söyleyebilirsiniz." Bununla birlikte, yazar amacını geliştiriyor. Gil (Gilbert) Jourdan, Yusufçuk ve Müfettiş Crouton ile Tillieux, polisiye öykünün kutsal üçlüsünü tek bir varlıkta bir araya getiriyor: özel dedektif, dolandırıcı -ıslah olmuş bir dolandırıcı- ve polis müfettişi.

Kişilik aktarımındaki en dikkat çekici değişiklik profesyonel düzeyde gerçekleşir. Jourdan bir özel dedektiftir. “O bilindik, aynı türden geleneksel bir karakter. İlginç olan karakter değil, onu kullanma şeklinizdir.”

Maurice Tillieux kesinlikle bir gerilim yazarı. Ancak bu türün ötesine geçtiyse, bunu maksimum dozda mizahla besleyerek yaptı. (*Ünlü diyalog yazarı) Michel Audiard'ın Les Tontons flingueurs (*1963)'de bunu resmileştirmesinden birkaç yıl önce, Tillieux alay ve aksiyon arasındaki zor dengeyi bulmuştu. “Kahraman, hayata geçirilmesi zor bir karakterdir. Bir diziyi dizi yapan ikincil karakterlerdir. Gil Jourdan'ın durumunda bunlar, onun iki yardakçısı Crouton ve Yusufçuk'dür.” Beceriksiz ve sakar bir karakter olan Müfettiş Crouton, jandarmayla dalga geçen Grand Guignol (*Büyük Kukla Tiyatrosu) geleneğinden geliyor. “Tamamen komik bir unsur olarak var olan bir karikatür.” Polis Crouton ile eski kedi hırsız Yusufçuk arasındaki sürekli karşıtlık, hem görsel hem de sözel şakaların çoğuna yol açıyor. Ancak Crouton geleneksel bir çizgi roman karakteri iken, Yusufçuk "iğrenç kelime oyunları" ile gerçekten orijinal bir yaratımdır. "Kötü kelime oyunları yapan insanlardan her zaman nefret etmişimdir. Kelime oyunlarını takdir etmediğimden değil, tam tersine, iyi olmaları şartıyla. Ama pek çok insan sadece güldüren gerçekten kötü kelime oyunları yapıyor. Bu yüzden garip bir gülümseme, biraz da ürperti oluşuyor. İşte bu düşünceyle Yusufçuk’un ağzına bu kelime oyunlarını yerleştirmeye başladım. Bu zengin buluşun yanı sıra, Tillieux her şeyden önce katıksız bir diyalog yazarı. Mizahi maceranın bu zor kategorisinde, kurgusal yaratıklarının konuşmalarını nasıl kişiselleştireceğini herkesten daha iyi biliyor. Ne kadar ikincil olursa olsun, her karakterin kendine has bir sesi ve üslubu vardır. Çizgiroman diyalog yazarının sanatı budur: kağıt üzerindeki kelimelerin duyulmasını sağlamak. Ve Tillieux'nün durumunda, duyulabilir bir kahkaha uyandırmak. -José-Louis BOCQUET