Miguel Cusso etiketine sahip kayıtlar gösteriliyor. Tüm kayıtları göster
Miguel Cusso etiketine sahip kayıtlar gösteriliyor. Tüm kayıtları göster

1 Eylül 2025 Pazartesi

Paul Foran - Mumya

Yazan?: Gil (José Ramon Larraz)
Senaryo: Miguel Cusso
Çizen: Jordi (Jordi Bernet)
Çeviri: SToktan
Ön baskı: Spirou #1658-#1670 /1968
1. baskı: Dupuis
Paul Foran #4 – "La momie" /1979
Rolf Karsten #4 - "De Mummie" /1979
Paul Foran - "La Momia" AVENTURAS SUPER-X #2 /1978
"A múmia", Mundo de Aventuras #106-107 /1970
"Eski efsanelerin anıları, kesinlikle akılcı bir açıklaması olan gerçeklere fantastik gerekçeler yüklenmesine yol açar!"

1 Nisan 2025 Salı

Paul Foran - Gölün Gizemi


Yazan?: Gil (José Ramon Larraz)
Senaryo: Miguel Cusso
Çizen: Montero (Jesus Blasco)
Çeviri: SToktan
Ön baskı: Spirou #1591-#1602 /1968
1. baskı: Dupuis
Paul Foran #3 – "Le mystère du lac" /1978
Rolf Karsten #3 - "Het Raadsel Van Het Meer" /1978
"O mistério do lago", Mundo de Aventuras #72 /1975

Spiru Dergide yayınlanan ilk Foran hikâyesi olan Gölün Gizemi, on sene sonra 'her neden ise' serinin 3. kitabı olmuştu. Bu çeviri sırasında 25. sayfadaki bir panelde bahsi geçen 'bomba' ise bu sayıdaki asıl 'tuhaflık' oldu. "Bu da nerden çıktı, bir şey mi atladım" derken Spiru önbaskısına göz atmak kaçınılmaz olunca bir de baktım ki, Spiru dergi #1595'deki sonsayfa B panosu ile #1596'daki ilk sayfa A panosu Dupuis baskımızın bu 3. sayısında yine 'her neden ise' devre dışı bırakılmış ve söz konusu bomba da tam olarak orada yer alıyor. Hâl böyle olunca, bu iki sayfayı da çevirimizin uygun yerine tıkamak farz oldu tabi... meraklısı için.

1 Ocak 2025 Çarşamba

Paul Foran - Gorilin Gölgesi


Yazan?: Gil (José Ramon Larraz)
Senaryo: Miguel Cusso
Çizen: Jordi (Jordi Bernet)
Ön baskı: Spirou #1923-#1936 /1975
1. baskı: Dupuis
Paul Foran #2 – "L'Ombre Du Gorille" /1977
Rolf Karsten #2 - "De Schim Van De Gorilla" /1977
"A sombra do gorila", Mundo de Aventuras #262 /1975
"Ricatto alla Terra", Corrierboy #40 - #42 /1978

Paul Foran, bilim ve eylem adamının tam arketipidir. Uzun, ince, atletik yapılı, güçlü çeneli bu adam kendisini her türlü paranormal gizemle karşı karşıya bulacak.

Maceraları sırasında çılgın bilginler ve düşmüş aristokratlar, bu saygın bilimciye karşı bir araya gelecek. Karşılaşması gereken zorluklara rağmen Foran, bilimsel eğitimi sayesinde bir araştırmacı olarak yoluna çıkacak tuzakların üstesinden gelmeyi başaracaktır.

Bir yanıyla Indiana Jones, diğer yanıyla James Bond ("Mon nom est Foran, Paul Foran... " dördüncü kitapta mevcut) ve benzeri havalı bu karakter erken bilimin emperyalist sömürgeci yağmacılıkla karıştığı kültürün izlerini bünyesinde barındıran çocukluğuma dayanan hayranlıkla izlediğimiz filmleri çağrıştırması nedeniyle olsa gerek, çekiciliğini hâlâ koruyor.

Daha önce de tanıttığım bu serüven dizisi hayata geçirilme süreci boyunca çok çeşitli karışıklıklara sahne olmuş bir yapım. Daha başlangıçta Spiru konseptine pek oturmamasına rağmen 1968-1979 yılları arasına yayılan on hikâye olarak yoluna devam ederken 1976-79 arasında yılda bir kitap olarak ama mantığını hiç anlamadığım farklı bir sıralamayla ve yalnızca 4 tanesi yine Dupuis tarafından albümleştirilen dizinin Spiru sıralamasına göre ilk üç hikâyesi Montero, sonraki 6'sı Jordi, sonuncusu ise Watman elinden çıkma idi. Bu ikinci kitap da aslında dizinin sekizinci hikâyesi.

Tabi işi biraz daha garipleştiren bir diğer konu da bu üç ismin üçünün de mahlâslardan ibaret olmasıydı. Özellikle ilk ikisi (Montero, Jésus Blasco ve Jordi, Jordi Bernet) usta çizerler olan bu üçlü İspanyol sanatçılardı.

Zaman zaman Fransız ustalarda da rastlanan bu mahlâs kullanma meselesi, İspanyollarda, özellikle yurtdışı işlerinde sıkça başvurulan bir yöntemdi. Bunu biraz açmak gerekirse, o gün de bu gün de, çizgiroman işi, ne kadar üstad olursanız olun sizi zengin edecek bir meslek hiç olmamıştı. Hâl böyleyken, geçinebilmek için pek çok usta bağlı ya da anlaşmalı çalıştıkları yayın kuruluşları dışında da bolca iş yapmak zorundaydılar. İşte bu noktada mahlâslar kullanışlı araçlar haline geliyorlardı. Muhtemelen vergi sorununa da bir çare olarak.

İlk kitaba yaptığım sunumda yer alan yazar Gil,(nam-ı diğer: Watman) asıl adıyla José Ramon Larraz hakkındaki Bernet'in de dilinden aktardıklarımı da hatırlarsak bu kargaşaya rağmen bu dizinin ortaya çıkarılabilmiş olması bir başarı hikâyesi de sayılabilir bence.

Hikâyeden tuhaflıklar:
Konuk olduğu
şatoda yatağının başucundaki komodine kendi fotografını koyacak kadar narsist güzel sekreterimiz. Bu gizem unutulmuş
olacak ki, bir çözüme ulaştırılmıyor... yoksa anlayışımıza bırakılıyor mu desek?
Bernet'in çiziminin Japon bilgini yeterince uzak asyalı gösteremediği düşüncesiyle olmalı ki, boyacı arkadaş hikâye boyunca adamı sarıya boyamış. Eski tarz 'sarı ırk' saçmalığı. Sanki bilimsel bir tesbitmiş gibi okullarda anlatılırdı bunlar. Düpedüz cehalet ve ırkçılık.

1 Ekim 2024 Salı

Paul Foran - Dünya'ya Şantaj


Yazan?: Gil (José Ramon Larraz)
Senaryo: Miguel Cusso
Çizen: Montero (Jésus Blasco)
Ön baskı: Spirou #1628, 26/6/1969 - #1638, 4/9/1969
1. baskı: Dupuis
Paul Foran #1 – "Chantage à la Terre" /1976
Rolf Karsten #1 - "Chantage Op De Aarde" /1976
"Chantagem à Terra", Mundo de Aventuras #128-#129 /1969
"Ricatto alla Terra", Corrierboy #27 - #29 /1978
"Chantaje a la Tierra", Aventuras Super-X /1978

Eski havacı ve Özel Tugay üyesi Profesör Paul Foran, doğaüstü olaylar (dünya dışı varlıklar, ölümden dönen bir mumya, bir malikaneye musallat olan bir gorilin hayaleti) dünya'yı veya gezegendeki nüfusun bir kısmını tehdit ettiğinde olaya müdahil olan eylem adamı bir akademisyendir. 'Doğaüstü' ve 'bilim' kavramlarını yanyana kullanmak her ne kadar aykırı görünse de, sıradışı heyecanlara kapı aralayan bu tarzın, özellikle genç okuyucu kitlesinde bol taraftar bulduğunu da yadsımak mümkün değil. Kaldı ki, ilk başta açıklanamaz görünen bu olaylara Foran her zaman rasyonel bir açıklama da bulur.

1968-1976 yılları arasında genellikle Gil imzasını kullanan Larraz, bugüne kadar en iyi bilinen serisi olan 'Paul Foran'ı yarattı ve bunun için yurttaşları, senarist Miguel Cussó ve her şeyden önce çizerler Jesús Blasco ve Jordi Bernet'in 'hizmetlerinden yararlandı'.

İlk üç bölüm Montero (İspanyol üstad Jesus Blasco'nun takma adı) tarafından çizilmişti. Devamında dizi 1976 yılına kadar Jordi Bernet'in kalemiyle devam etti. Karakter 1979'da Watman (Larraz) tarafından yazılan ve çizilen bir bölümle sessizce sona erdi. Hepsi bu tarihler arasında Spiru Dergi sayfalarında yayınlanan toplam 10 adet hikâyeden dördü Dupuis tarafından albüm olarak da yayınlanmıştı.

Cahiers de la bande dessinée'nin 75. sayısında (Mayıs-Haziran 1987), Thierry Groensteen'in röportaj yaptığı çizer Jordi Bernet, Larraz'ın “çizemediğini ve başkalarının çizimlerini kopyaladığını” ve Paul Foran senaryolarının tamamının, adı hiç geçmeyen Miguel Cusso'ya ait olduğunu belirtti. 1987 tarihli bu röportajda Bernet, Paul Foran'ın “Gil ve Jordi” imzalı altı bölümünü kendisinin çizdiğini de ekliyor. Sözlerini şöyle tamamlıyor: Blasco ve ben bu olayda dolandırıldık ve kendi adıma Spiru ile işbirliğimi isteyerek kestim.

Usta kalemler elinden çıkma bu Larraz(!) fantastik serüvenler dizisi çok uzun zamandır elimin altında bekleyip durduktan sonra nihayet bir çeviriye dönüştü.