Ambroise & Gino - Dino Attanasio

Çizen: Dino Attanasio,
Yazan: Carlo Triberti
Çeviri: SToktan

Ambrogio e Gino, "Mistero a Milano"
Corriere dei Piccoli, #39/26.09.1965-#5/30.01.1966

Ambroise et Gino, "Mystère à Milan"
Tintin Journal Belçika #36-45/1966
Tintin Journal Fransa #939-948/1966

Fransa-Belçika çizgiroman tarihine damgasını vuran İtalyan.

23 Haziran 1946’da İtalya ve Belçika, bir anlaşma imzaladılar. Bu anlaşmaya göre, savaştan diz çökmüş bir halde çıkan, çok yüksek bir işsizlik oranıyla karşı karşıya kalan ve şehirleri, fabrikaları ile altyapısı tahrip olmuş olan İtalya, Belçika'ya haftalık 2.000 işçi göndermeyi taahhüt etti. Buna karşılık Belçika ise İtalya'ya her 1.000 İtalyan işçi başına aylık 2.500 ton kömür sağlamayı kabul etti. İlk yıl yaklaşık 63.000 İtalyan yola çıktı ve on yıl boyunca her yıl on binlerce kişi İtalya Yarımadası’ndan ayrılıp Valonya’ya yerleşti.

Alpleri aşarak şanslarını denemeye giden bu çok sayıdaki yurttaşımızdan çok azı, toprağın derinliklerinde kazı yapmaktan kurtulabildi. Örneğin, içlerinden biri çizimci olmak için göç etti; Fransızca yayıncılar için doğrudan çalışan ilk İtalyan oldu ve bande dessinée’nin en önemli çizerlerinden biri haline geldi. Adı Edoardo Attanasio, ancak her zaman Dino olarak imza attı. Bugün yüz yaşını dolduruyor; Fransız-Belçika çizgi romanının gerçek bir yaşayan efsanesi. [...]

Brüksel’de o dönemin en önde gelen Fransızca yazan yazarlarla tanıştı, onların dostu, meslektaşı ve iş arkadaşı oldu; ayrıca Tente dergisinin temel direklerinden biri haline geldi. Çizgiroman dünyasının en başarılı macera karakterlerinden biri olan Bob Morane’i yarattı ve küçük İtalyan göçmen Spaghetti karakterini icat ederek, hem kendi durumunu hem de Belçikalılar tarafından aşağılayıcı bir şekilde “makaronì” olarak adlandırılan on binlerce vatandaşının durumunu okuyucularla esprili bir şekilde paylaştı. Bu seriyi sekiz yıl boyunca Goscinny yazdı; iki ila dört sayfa uzunluğunda yirmi bir kısa “deneme” bölümü ve on beş uzun öykü kaleme aldı. Yoğun iş yükü nedeniyle 1965 yılında senaryo işini Attanasio’ya devretti.

Sinyor Spagetti, 1978 yılına kadar Tenten dergisinde yayınlandı ve ardından 1992 yılına kadar başka yayınevlerinde devam etti. Fransızca olarak yayınlanan ve kitapçılarda satılan albümlerin sayısı yirmiye yakındır. Seri, Flandra ve Hollanda’da da her zaman büyük bir hayran kitlesine sahip olmuştur. Oysa İtalya’da, yaratıcılarının yüksek profilli olmasına rağmen, bugüne kadar bu karakterin tek bir sayfası bile çevrilmemiştir. [...]

1964 yılında, anne babasını ziyaret etmek için Milano’ya yaptığı bir seyahatten yararlanarak Corriere della Sera’nın yazı işleri bürosuna gitti. “Sadece arkadaşlarıma selam vermek istemiştim, ama sekreter bana bunun mümkün olmadığını, randevu almam gerektiğini söyledi. Ben de biraz üzgün ve kırgın bir şekilde oradan ayrıldım. Ancak bazı editörler, çok utanmış bir şekilde peşimden koştular ve uzun süredir benimle iletişime geçmeye çalıştıklarını söylediler. Bir süre sonra, Carlo Triberti ve Giancarlo Francesconi [sırasıyla gazetenin genel müdürü ve baş editörü] binbir ihtiyatla benden kendileri için çalışmamı istemek üzere Belçika’ya kadar geldiler. Bu olay beni gururlandırdı.”

Bu buluşmanın ilk sonucu, Triberti’nin kendi kaleminden çıkan “Ambrogio ve Gino” dizisiydi. İlk bölüm olan “Mistero a Milano”, Eylül 1965 ile ertesi yılın Ocak ayı arasında tefrika halinde yayınlandı; bunu 1968 yılına kadar beş bölüm daha izledi. Kahramanlar, Milano’lu iki tesisatçı (adlarından da anlaşıldığı üzere), baba ve oğul; istemeden de olsa, o dönemin günlük yaşamından ilginç kesitlerle bezeli komik maceralara karışıyorlar. Örneğin ilk hikayede, ikili, yaşadıkları sosyal konutun yeni sahibi ile karşı karşıya gelir; bu şahıs, binayı yıkmak için tüm kiracıları tahliye etmek istemektedir. Onların yanında ise tipik Milano lehçesiyle konuşan bir kapıcı ve belirgin bir bölgesel aksanla konuşan Sicilya’dan gelen bir göçmen aile yer almaktadır.

Attanasio, çizimlerini teslim etmek için yaklaşık ayda bir kez düzenli olarak Milano’ya dönüyordu; bu durumdan büyük memnuniyet duyuyordu çünkü uzun zamandır görmediği dostlarını yeniden görme ve özellikle de çalışmalarını memleketinde yayınlama imkânı buluyordu. Ancak *Ambrogio e Gino*, *Corriere della Sera* ile *Le Lombard* arasındaki ilişkiler açısından da önemli bir ilk oldu; zira bu eser, hem Fransızca hem de Felemenkçe baskılarında Tenten dergisinde yayınlandı. Haftalık derginin okurlarının sevgisi o kadar güçlüydü ki, Belçikalı yayıncının yalnızca kendisi için özel olarak üretilen çizgi romanları yayınlama konusundaki örtülü kuralını alt üst etti. [...]

Alberto Brambilla /8 Mayıs 2025 (kısaltılmış olarak.)
Edoardo "Dino" Attanasio, Bu makalenin yayınlanmasından 8 ay sonra, bu yıl 100 yaşındayken hayata veda etti. (8 Mayıs 1925 – 17 Ocak 2026)

Morgda Boş Yer Yok

"Özel dedektifler arasında, telefon rehberinde reklam veren eski, saygın ajansların yanı sıra, fabrika gözetimi veya grevcileri dövme konusunda uzmanlaşmış, çalışanlarının çoğu eski suçlu veya eski polis olan küçük ajanslar da var.

Morgue Pleine'deki özel dedektifim Tarpon tamamen gerçekçi değil. O bir taslak. Yalnız bir özel dedektif karakteri yaratmaya çalıştım. Onun gibi birinin var olup olmadığını bilmiyorum.

Oldukça düşük bir temelden başladım çünkü bu karakterle başka hikayeler de anlatmak istiyorum. Yavaş yavaş kendini eğittiğini, daha kültürlü ve daha politik bilinçli hale geldiğini göreceğiz. Şimdilik, onu tamamen "Amerikan" bir hikayenin merkezine yerleştirdim.

[...] Birinci şahıs ağzından bir hikaye yazmanın ne kadar korkunç olduğunu fark edince, Haymann'ı icat ettim: Tarpon'a bilgi veriyor, bunun için orada. O da klişe bir karakter.

Morgue Pleine aceleyle yazıldı çünkü vergilerimi ödemem gerekiyordu. El yazmasını 12 veya 13 Kasım'da teslim ettim; ertesi gün vergi dairesine verebilmek için çekin hazır olmasını istemiştim! Ve sonraki altı ay boyunca kendime bu kitabın berbat olduğunu söyleyip durdum…" -Manchette.

Luc Geslin ve Georges Rieben ile yapılan röportajdan alıntı. Ağustos 1973'te Mystère Dergisi'nde yayınlandı.

Polar/1984
Yönetmen: Jacques Bral
Jean-Patrick Manchette'nin "Morgue pleine" adlı romanı esas alınarak Jacques Bral tarafından serbestçe uyarlanmıştır.
Jean-François Balmer: Eugène Tarpon
Sandra Montaigu: Charlotte Le Dantex

Cabanes+Manchette'i ilk kez çalışmıyorum, daha önce "Fatale"in çevirisini "Ölümcül" adıyla yapıp paylaşmıştım. 2014'de Dupuis'in yayınladığı o eserin ardından aynı doğrultuda bir diğer Cabanes eserinin peşine düşme gereği hissedince karşıma çıkan Morgue pleine adlı 2021 tarihli kara polisiye albümü benim için kaçınılmaz olmuştu.

Manchette'nin 1973 tarihli kara mizah ve alaycılığın ön planda olduğu, klasik özel dedektif karakterini yeniden ele aldığı bu son derece keyifli romanını Cabanes, 101 sayfalık heyecan dolu, gayet hızlı ilerleyen, patlayıcı, iğneleyici ve komik bir gerilim grafikromanı hâline getirmiş.

En korkunç Hagar

"A Change of Luck", "Home Is the Hero".
Yazan: Dik Browne
Çizen: Frank Roberge
ACG /1995
"Hagar and the Basilisk"
Yazan-çizen: Dik Browne
King Features Comics /1977
Çeviren: SToktan

Korkunç Hagar, ilk bakışta Orta Çağ'da geçen anakronik bir "yağmacı Viking" parodisi gibi görünse de, derinlemesine incelendiğinde modern çekirdek aile dinamiklerini ve insan doğasının evrensel çelişkilerini ele alan muazzam bir sosyolojik hicivdir. 1973 yılındaki çıkışından bu yana popülerliğini kaybetmeyen bu eser hakkında düzeyli bir edebi ve felsefi analiz şu temel eksenlere oturur:

"Vahşi" Barbar ile "Evcil" Koca Arasındaki Çelişki: Eserin ana mizah motoru, Hagar’ın kamusal kimliği ile evdeki rolü arasındaki ironik tezatlıktır. Hagar; denizleri aşan, kaleleri kuşatan ve ganimet peşinde koşan bir savaşçıdır. Ancak eve döndüğü an, tüm otoritesini güçlü karısı Helga’ya devreder.
Evrensel Erkek Arketipi: Hagar, dış dünyada ne kadar "korkunç" olursa olsun, evde faturalardan, temizlikten ve eşinin dırdırından kaçmaya çalışan, vergi memurlarından korkan sıradan bir modern "orta sınıf" babaya dönüşür.
Zaman Ötesi Taşlama: Browne, Viking çağı dekorunu kullanarak aslında 20. ve 21. yüzyılın banliyö hayatını, evlilik kurumunu ve erkeğin aile içindeki sıkışmışlığını maskeler.

Karakterlerin Temsil Ettiği Felsefi Kutuplar Eserdeki her yan karakter, insan psikolojisinin veya toplumsal bir normun alegorik birer yansımasıdır:
Şanslı Eddie (Lucky Eddie): Hagar'ın sağ kolu olan Eddie, saf sadakati ve kronik bahtsızlığıyla "sistem karşısında tutunamayan" entelektüel veya naif insanı simgeler. Güçlünün yanında yer alsa da gücün getirdiği gaddarlıktan uzaktır.
Hamlet (Oğul): Şiddet kültürünün tam göbeğinde doğmuş olmasına rağmen barbarlıkla zerre ilgilenmeyen, kitap okumayı seven ve diş hekimi olmak isteyen pasifist bir çocuktur. Hamlet karakteri üzerinden Browne, toplumsal cinsiyet rollerini ve babadan oğula geçen "erkeklik miraslarını" incelikle reddeder.
Honi (Kız Evlat): Evlenip yuva kurması beklenen ama babası gibi zırh kuşanıp savaşa gitmek isteyen öncü bir kadın figürüdür. Dönemin yükselen feminist dalgasına verilmiş sempatik bir selamdır.

Grafik Dil: Çizgideki Yoğun Minimalizm Dik Browne’un tarzı, Amerikan gazete bant karikatürcülüğünün doruk noktalarından biridir. Eski bir mahkeme çizeri ve askeri haritacı olan Browne, arka plan detaylarını minimumda tutar.
Mekansızlık: Sahneler genellikle boş bir gökyüzü, küçük bir kaya veya bir gemi güvertesinden ibarettir. Bu durum, okuyucunun tamamen karakterlerin yüz ifadelerine, duruşlarına (vücut diline) ve diyaloglara odaklanmasını sağlar.
Ekonomik Çizgi: Az çizgiyle çok şey anlatma sanatı, Hagar’ın felsefi derinliğini artırır. Örneğin; Hagar’ın kayalıkta oturup saatlerce hayatın anlamını düşünmesi gibi varoluşsal krizler, sadece birkaç fırça darbesiyle birer "Düşünen Adam" replikasına dönüşür.

# Özetle; Hägar the Horrible; şiddeti, fethi ve barbarlığı estetize etmeden, aksine bunları gündelik hayatın sıradan dertleriyle (sağlık sorunları, diyetler, evlilik içi çatışmalar) eşitleyerek antimilitarist ve insancıl bir mizah üretir. Dik Browne, insanlığın çiğ ve ilkel yönünü (Hagar'ın oburluğu ve tembelliği) sevimli kılarak okuyucuya şu mesajı fısıldar: Yüzyıllar geçse, baltalar değişip teknolojiler gelişse de insanın evdeki ve kendi içindeki küçük savaşı asla değişmez.

* Yukarıdaki analiz YZ ile sohbet yardımıyla çeşitli kaynaklar kullanılarak oluşturulmuştur.

- En son bi' söz: Charlton Comics’in arşivlerinde saklı kalan ilk iki hikâye, bir nevi unutulmuş ve tamamlanmamış halde kalmıştı. Ta ki bir gün, terk edilmiş bir dosya dolabının içinde keşfedilene kadar. Çizimler, uzun süre Dik Browne'nın asistanlığını yapan Frank Roberge tarafından yapıldı.

Tutsak

"Prigioniero"
Yazan: Fabrizio Accatino
Çizen: Eugenio Sicomoro, Silvia Robustelli ile birlikte
Renklendiren: Emiliano Tanzillo
Çeviren: SToktan.

Dylan Dog: Color Fest #13
Sergio Bonelli Editore /2014

Dylan Dog: I colori della paura #24
Sergio Bonelli Editore /2015

"Prigioniero", ilk olarak Ağustos 2014 tarihli Dylan Dog Color Fest’in 13. sayısında yer almıştır. Color Fest serisi için klasik olan 32 sayfa uzunluktaki bu hikayede, tarihi Craven Road 7 numaralı evin yakınındaki bir evden gelen bir çocuğun çığlıklarına dikkatini verir. Gecenin bir yarısı, çocuğun çığlıklarına doğal olarak şüpheyle yaklaşan ve rahatsız olan Dylan, komşularının kapı zilini çaldığında, kendini kısa sürede klostrofobik ve gergin bir noir çılgınlığının içinde bulur.

Dylan için harika bir hikâye; Accatino tarafından ustaca yazılmış ve normallik ile yalınlık unsurlarını kullanarak hoş bir tedirginlik yaratmayı başaran bir hikâye. Ayrıca, çok sık geri planda bırakılan Groucho için de fena sayılmayacak bir rol var. Senarist, Sicomoro ve Robustelli’nin muhteşem çizimlerinden büyük ölçüde yararlanıyor; bu ikili, karakterleri ve mekanları sinematik bir bakış açısı ve ifade gücüyle tasvir etmeyi başarıyor. Ayrıca Tanzillo’nun renkler üzerindeki mükemmel
çalışması da hikayeye büyük katkı sağlıyor.

Anita Bomba #5, Melek Tozu.

Bir Baş Belasının Günlüğü.
"Melek Tozu."
"Poussière d'ange"
Yazan: Éric Gratien
Çizen ve renklendiren: Cromwell
Çeviren: SToktan.
* Albin Michel / 2006

Anita Bomba'nın ilk dört albümü 1994-1997 yılları arasında Casteman taraftndan yayınlanmıştı. Bu beşinci albümün yayınlanması ise dokuz yıl sonra nasip oldu.

Bunun temel nedenleri, çizer Cromwell’in yaşadığı editoryal/yayıncılık sorunları, araya giren diğer sanatsal projeleri ve köklü bir tarz/yayınevi değişikliğidir. Casterman yayınevi tarafından basılan 4. ciltten sonra müellifler ve yayınevi arasında anlaşmazlıklar ve editoryal sorunlar baş gösterdi. Dizinin haklarının başka bir yayınevine taşınması, yasal süreçler ve yeni bir yayın eviyle anlaşma sağlanması yıllar sürdü. 5. cilt -daha doğrusu: önceki 4 cilt + 5. cilt- nihayetinde Albin Michel etiketiyle çıkabildi.

Çizer Didier Cromwell, bu 9 yıllık süreçte tek bir projeye bağlı kalmadı. Farklı grafik arayışlara girdi ve sanatsal tarzını oldukça yeniledi. Bu süreçte Les Univers de Cromwell (2004) gibi artbook projelerine ağırlık verdi. Tarzındaki bu olgunlaşma, 5. ciltte net bir şekilde hissedilir.

Yazar Eric Gratien ve çizer Cromwell, frankofon çizgi roman piyasasının geleneksel (ve bazen kısıtlayıcı) yayın takvimlerine uymayı reddeden, oldukça asi ve bağımsız ruhlu sanatçılardır. Karakterin ve hikayenin nereye gideceğine karar vermek aceleye getirilmedi. Üstadlar hikayeyi ticari kaygılarla değil, tamamen içlerine sindiği an tamamlamayı seçtiler.

Anita Bomba #4, Hedef Sınırbölge

Bir Baş Belasının Günlüğü.
"Hayat çok kısa."
"La vie est trop courte..."
Yazan: Éric Gratien
Çizen ve renklendiren: Cromwell
Çeviren: SToktan.
* Casterman / 1997
"Het leven is te kort..."
* Casterman / 1997
"Life is too short..."
* Heavy Metal / 2004

Her şey altüst oldu! Kağıttan Kamala canavarı tarafından ele geçirilen akıl hocası, bununla birlikte İmparatorun Şansölyesi oldu ve Sig 14 bir robot avcısının eline düştü! Anita ise uzaya doğru yola çıktı; kozmik kaçak avcılar, uzay düelloları, kaçırılan prensesler için bir firavunun ödülleri, onu bir süre daha heyecan içinde tutacak gibi görünüyor.

Anita Bomba #3, Sefalet'in dönüşü

Bir Baş Belasının Günlüğü.
"Bir gün çalışmayı bıraktım."
"Un jour j'ai arrêté de bosser..."
Yazan: Éric Gratien
Çizen ve renklendiren: Cromwell
Çeviren: SToktan.
* Casterman / 1996
"Sinds ik gestopt ben met werken..."
* Casterman / 1996
"One Day I Quit My Job..."
* Heavy Metal / 2004

İnce ayrıntılara önem veren Cromwell'in çalışmaları, güçlü mürekkepleme ile vurgulanan sınırlı bir renk paletinden oluşuyor. Okuyucunun dikkatini çeken yoğun, dokulu efektlerle çizgiromanların geleneklerine zekice meydan okuyor. Akrilik ve çinimürekkebi karışımı tekniği, kesinlikle punk olan çalışmalarına benzersiz bir derinlik katıyor.

Kalbinde bir provokatör olan sanatçı, bir yabancı lejyon subayının oğlu. Çizgiroman

okuması yasaklanan genç, önce Cizvitler'in yanında, ardından Saint-Cyr Özel Askeri Okulu'nda eğitim gördü; burada babasının çizdiği yoldan kısa sürede ayrıldı. Paraşütçülerle yaşadığım maceradan sonra Gobelins Okulu'na kaydoldu ve bir buçuk yıl sonra animasyon dünyası ona açıldı ve Riff Reb'i kendisine katılmaya davet etti. Birlikte Atelier Azylum'u kurdular. Sadece birkaç yıl içinde, *Le Bal de la Sueur*, *Minettos Desperados*, *Anita Bomba* ve *Le Dernier des Mohicans* gibi eserlerinde görüldüğü gibi, çağrışımcı ve yenilikçi grafik stilini çoğu zaman yıpratıcı ve yıkıcı bir mesajla ustaca harmanlayarak yeni bir çizgiroman okulunun önde gelen isimlerinden biri oldu.

Anita Bomba #2, acı sizi daha iyi biri yapar.

Bir Baş Belasının Günlüğü.
"Fakir olmam, fakir kalacağım anlamına gelmez."
"C'est pas parce que je suis pauvre..."
Yazan: Éric Gratien
Çizen ve renklendiren: Cromwell
Çeviren: SToktan.
* Casterman / 1995
"Al heb ik geen rooie cent..."
* Casterman / 1995
"Just Because I'm Poor Doesn't Mean I'll Go Without"
* Heavy Metal / 2004

Anita Bomba, yayınlanmasından bu yana geçen 30 yıla rağmen, ele alınan konular ve bunların işleniş biçimi de dahil olmak üzere hâlâ "güncel" kalmayı başarmıştır. Yazım tarzı, sözlü ve durum komedisi ve her bir karakter için yapılan derinlemesine çalışma çok başarılı.

Çizim açısından, o kadar kendine özgü ki bir yargıda bulunamıyorum. Cromwell’in evreni neredeyse mide bulandırıcı bir atmosfer yayıyor; yaşamak için pek de elverişli olmayan, ancak bu son derece çılgın karakterler sayesinde büyük bir zevkle gezindiğimiz bir dünya. Ayrıntılardan ödün vermeyen çizimler, bize düzenli olarak çok güzel sayfalara tanık olma fırsatı sunuyor. Çizim ve renklendirme kalitesi çarpıcı düzeyde, ancak o kadar özgün ki, Anita Bomba karakterinin estetiğinin beni cezbettiğini mi yoksa ittiğini mi hâlâ bilemiyorum.

Anita Bomba #1, Şizo Robot.

Bir Baş Belasının Günlüğü.
"Hatırlayabildiğim kadarıyla..."
"Aussi loin que je me rappelle..."
Yazan: Éric Gratien
Çizen ve renklendiren: Cromwell
Çeviren: SToktan.
* Casterman / 1994
"Al zolang ik me herinner"
* Casterman / 1995
"Eigentlich können mich alle mal..."
* XXL Speed / (2002)
"As Far As I Can Remember"
* Heavy Metal / 2004

“Kendimi bildim bileli insanları kızdırmaktan zevk alırım.”

"Hatırladığım kadarıyla...", yazar Éric Gratien ve çizer Cromwell tarafından yaratılan kült seri Anita Bomba'nın çarpıcı ilk cildi. 90'ların çizgi roman dünyasında gerçek bir çığır açan bu albüm, siberpunk, kıyamet sonrası western ve kara mizahı harmanlayan bir evrende unutulmaz bir anti-kahramanı karşımıza çıkarıyor.

Hikaye, okuma yazma bilmeyen ancak kasaları açma konusunda uzmanlaşmış, son derece yetenekli bir hırsız olan Anita Bomba'yı konu alıyor. Büyük bir iş sırasında ortaklarına ihanet eden Anita, polisten kaçmaya çalışır. İmparatorluğun efsanevi altın rezervine ulaşmak için, çoklu kişilikli ve şizofrenik bir robot olan Sig 14 ile işbirliği yapar. Bemzersiz bir kahraman olarak kabul edilen Anita vicdansız ve acımasız bir zekâya sahiptir. Patlayıcı mizacı (çabuk öfkelenir) onu takip edilmesi büyüleyici bir baş karakter yapar.

Cromwell'in çizimleri kesinlikle en dikkat çekici unsur. Tarzı "muhteşem", "büyleyici" ve "sıradışı" olarak tanımlanıyor. Sert ve ayrıntılı görsel tarzı, Anita'nın dolaştığı gecekondu mahallelerinin ve kanalizasyonların kasvetli atmosferini mükemmel bir şekilde yansıtıyor.

Anita Bomba'nın okuma yazma bilmemesine rağmen bir "günlük" tutuyor olması, serinin en zekice kurgulanmış ve karakterin doğasına uygun detaylarından biridir. Bu durum tam bir gerçeküstücülük değil, hikaye içinde mantıklı (ve bir o kadar absürt) bir temele dayanır. Anita, maceralarını bizzat kağıda dökmez.

Yanındaki şizofren robot Sig 14, Anita'nın anlattıklarını veya yaşadıklarını kaydeden bir nevi "canlı sekreter" görevi görür. Günlük aslında Anita'nın dışavurumlarının robot tarafından dijitalleştirilmiş veya metne dökülmüş halidir. Serinin tam adı olan "Anita Bomba: Bir Baş Belasının Günlüğü" ifadesindeki "günlük" vurgusu, daha çok Anita'nın olaylara kendi argosu ve kısıtlı kelime dağarcığıyla getirdiği iç ses yorumlarıdır. Okuyucu olarak biz, onun zihninden geçenleri ve anılarını bu "günlük" formatında okuruz. Üstadlar, onun "cahil" (okuma yazma bilmeyen) olması ile bu kadar keskin ve felsefi (bazen de son derece kaba) gözlemler yapabilmesi arasındaki tezatı bilinçli bir mizah unsuru olarak kullanıyorlar. Kısacası; Anita anlatır veya yaşar, sadık (ve sorunlu) robotu Sig 14 ise bu kaosu bir şekilde "kayda" değer hale getirir.
Atmosfer açısından "rahat bir şiddet" ve tuhaf bir üslubu öne çıkaran bu kitap punk bilimkurgu öykülerini sevenler için kesinlikle elzemdir.

Lorna, (poşette)

"Lorna, Heaven is here"
Yazan, çizen: Brüno
Glénat, 2012
Çeviren: SToktan.

Uyarmadı demeyin:
BU ADAM TEHLİKELİDİR.

Yeni albümü Lorna, benim şiddetle savunduğum B filmlerine, popüler ucuz sinemaya bir övgü niteliğindedir (ama onun, Medya Denetim Kurulu ve aile derneklerinden korktuğum için izlemekten kaçındığım örneklerini de izlediğinden şüpheleniyorum).

Bilimkurgu ve korku arasında gidip gelen, King Kong'a bir övgü olarak kabul edilebilecek ve biraz da yol filmi havası taşıyan hikaye, çok iyi kurgulanmış, kusursuz bir şekilde çizilmiş ve gayet yalın: günümüzde zor ve nadir bulunan bir sanat.

Brüno, bir gruba veya akıma dahil olmanın daha rahat ve güven verici olduğunu bilmeyen, şanssız bir yalnız kurt. Bir yayıncıdan diğerine geçerek, kendi başına bir yer edindi. Başlangıçta karikatürize olan çizimleri, giderek minimalist bir gerçekçiliğe doğru ilerledi. Ancak graf ik kalitesi, iki rengin etkili kullanımı, anlatının saat gibi işleyen hassasiyeti ve karakter-lerini yalnızca eylemleriyle hayata geçirme biçimi, asıl noktayı gölgelememeli.

BU ALBÜM, BİZİ SAVUNAN VE YÖNLENDİREN YÖNETİCİLERİMİZ VE DERNEKLERİMİZİN UYGULADIKLARI YASAKLAR, YASALAR, DAVALAR VE CAYDIRICI VERGİLER YOLUYLA BİZİ KORUMAK AMACIYLA SAVAŞINI VERDİKLERİ BÜTÜN TEMEL DEĞERLERİ REDDEDİYOR... ONLARSIZ BİLDİĞİMİZ DÜNYANIN BELKİ DE ÇÖKECEĞİ BU DEĞERLERİ BRÜNO AYAKLARI ALTINA ALIYOR.

O, bizim aynı kültürel aileden geldiğimizi düşünüyor. Tamamen haksız da sayılmaz. Ama ben, yıllarca dizginsiz düşüncelere kapıldıktan sonra, sessiz kalmayı tercih ettim. Burada özür dilemek istiyorum. Artık çok önemli bir dönüm noktasında olduğumuza ikna oldum; bu yeni milenyumun zorluklarıyla başa çıkmak için herkesin çabasına ihtiyacımız var, bu çabaya katlanmak değil, onu benimsemek gerekiyor; Kesinlikle, ilerleme arabasını yürütmeyi engelleyen sivri taşlar gibi olan bireyci marjinallere değil. Yetenekli ama tutarsız, hatta sorumsuz diyebileceğim genç bir adam olan Brüno, benim kuşağımın ya ölmüş, ya huzur içinde emekli olmuş ya da benim gibi gerçeği görüp havlu atmış olan sorun çıkaranlarının yerini alıyor.

VE BRÜNO GELDİ...

BU KİTABI SATIN ALMAYIN.
SİZİN İÇİN TEHLİKELİDİR
VE ZİHİNSEL, FİZİKSEL VE SOSYAL SAĞLIĞINIZA ZARAR VEREBİLİR.

JEAN-PIERRE DIONNET