En korkunç Hagar

"A Change of Luck", "Home Is the Hero".
Yazan: Dik Browne
Çizen: Frank Roberge
ACG /1995
"Hagar and the Basilisk"
Yazan-çizen: Dik Browne
King Features Comics /1977
Çeviren: SToktan

Korkunç Hagar, ilk bakışta Orta Çağ'da geçen anakronik bir "yağmacı Viking" parodisi gibi görünse de, derinlemesine incelendiğinde modern çekirdek aile dinamiklerini ve insan doğasının evrensel çelişkilerini ele alan muazzam bir sosyolojik hicivdir. 1973 yılındaki çıkışından bu yana popülerliğini kaybetmeyen bu eser hakkında düzeyli bir edebi ve felsefi analiz şu temel eksenlere oturur:

"Vahşi" Barbar ile "Evcil" Koca Arasındaki Çelişki: Eserin ana mizah motoru, Hagar’ın kamusal kimliği ile evdeki rolü arasındaki ironik tezatlıktır. Hagar; denizleri aşan, kaleleri kuşatan ve ganimet peşinde koşan bir savaşçıdır. Ancak eve döndüğü an, tüm otoritesini güçlü karısı Helga’ya devreder.
Evrensel Erkek Arketipi: Hagar, dış dünyada ne kadar "korkunç" olursa olsun, evde faturalardan, temizlikten ve eşinin dırdırından kaçmaya çalışan, vergi memurlarından korkan sıradan bir modern "orta sınıf" babaya dönüşür.
Zaman Ötesi Taşlama: Browne, Viking çağı dekorunu kullanarak aslında 20. ve 21. yüzyılın banliyö hayatını, evlilik kurumunu ve erkeğin aile içindeki sıkışmışlığını maskeler.

Karakterlerin Temsil Ettiği Felsefi Kutuplar Eserdeki her yan karakter, insan psikolojisinin veya toplumsal bir normun alegorik birer yansımasıdır:
Şanslı Eddie (Lucky Eddie): Hagar'ın sağ kolu olan Eddie, saf sadakati ve kronik bahtsızlığıyla "sistem karşısında tutunamayan" entelektüel veya naif insanı simgeler. Güçlünün yanında yer alsa da gücün getirdiği gaddarlıktan uzaktır.
Hamlet (Oğul): Şiddet kültürünün tam göbeğinde doğmuş olmasına rağmen barbarlıkla zerre ilgilenmeyen, kitap okumayı seven ve diş hekimi olmak isteyen pasifist bir çocuktur. Hamlet karakteri üzerinden Browne, toplumsal cinsiyet rollerini ve babadan oğula geçen "erkeklik miraslarını" incelikle reddeder.
Honi (Kız Evlat): Evlenip yuva kurması beklenen ama babası gibi zırh kuşanıp savaşa gitmek isteyen öncü bir kadın figürüdür. Dönemin yükselen feminist dalgasına verilmiş sempatik bir selamdır.

Grafik Dil: Çizgideki Yoğun Minimalizm Dik Browne’un tarzı, Amerikan gazete bant karikatürcülüğünün doruk noktalarından biridir. Eski bir mahkeme çizeri ve askeri haritacı olan Browne, arka plan detaylarını minimumda tutar.
Mekansızlık: Sahneler genellikle boş bir gökyüzü, küçük bir kaya veya bir gemi güvertesinden ibarettir. Bu durum, okuyucunun tamamen karakterlerin yüz ifadelerine, duruşlarına (vücut diline) ve diyaloglara odaklanmasını sağlar.
Ekonomik Çizgi: Az çizgiyle çok şey anlatma sanatı, Hagar’ın felsefi derinliğini artırır. Örneğin; Hagar’ın kayalıkta oturup saatlerce hayatın anlamını düşünmesi gibi varoluşsal krizler, sadece birkaç fırça darbesiyle birer "Düşünen Adam" replikasına dönüşür.

# Özetle; Hägar the Horrible; şiddeti, fethi ve barbarlığı estetize etmeden, aksine bunları gündelik hayatın sıradan dertleriyle (sağlık sorunları, diyetler, evlilik içi çatışmalar) eşitleyerek antimilitarist ve insancıl bir mizah üretir. Dik Browne, insanlığın çiğ ve ilkel yönünü (Hagar'ın oburluğu ve tembelliği) sevimli kılarak okuyucuya şu mesajı fısıldar: Yüzyıllar geçse, baltalar değişip teknolojiler gelişse de insanın evdeki ve kendi içindeki küçük savaşı asla değişmez.

* Yukarıdaki analiz YZ ile sohbet yardımıyla çeşitli kaynaklar kullanılarak oluşturulmuştur.

- En son bi' söz: Charlton Comics’in arşivlerinde saklı kalan ilk iki hikâye, bir nevi unutulmuş ve tamamlanmamış halde kalmıştı. Ta ki bir gün, terk edilmiş bir dosya dolabının içinde keşfedilene kadar. Çizimler, uzun süre Dik Browne'nın asistanlığını yapan Frank Roberge tarafından yapıldı.