24 Şubat 2017 Cuma

Karargâha Gidiş - Calvino & Battaglia

Tarih 17 Mart 1945, müttefikler İtalya'da, Calvino partizan direnişinin bir parçası olarak Bajardo muharebesinin de aktif bir kahramanı. Yine o yıl kaleme aldığı ve Elio Vittorini'nin yönetimindeki siyaset ve Kültür dergisi "Il Politecnico"da yayınlanan bu küçük hikâye İtalo Calvino'nun yayınlanmış ilk eseri aynı zamanda. 

Savaşın dehşeti, yazarın yalnızca edebi tutkuları için ham madde sağlamakla kalmayıp, komünist dünya görüşüne olan bağlılığını da derinleştirmişti. Partizan mücadele- sinin bir devamı olarak sivil yaşam üzerine de kafa yoran Calvino, İtalyan Komünist Partisi'ne üye olduğunu yine o yıllarda açıklamıştı.
Dino Battaglia'nın etkileyici illüstrasyonlarıyla ayrı bir boyut kazanan hikâye, Alterlinus #3'de 1974 tarihinde yayınlanmıştı. Hazırda Türkçe çevirisi de olunca, bana elden geçirip toparlamaktan başka bir iş kalmadı diyebilirim.

18 Şubat 2017 Cumartesi

3 Şubat 2017 Cuma

John Cassavetes Öldü!


2000 AD / PROG 627 / 20.Mayıs.1989

*Görülen lüzum üzerine ek bilgi 01:
Suçla Mücadele Kanunu
  • Bölüm 32 : Aralarında saklanan faili yakalamak amacıyla çok sayıda vatandaşın etkisiz hale getirilmesi için Yargıçlara izin verilir.
  • Bölüm 59c (Suç Baskını diye de bilinir) : Herhangi bir vatandaşın evine girmek ve suç kanıtlarını aramak bir Yargıcın yasal hakkıdır.
  • Bölüm 59d (Suçla Savaş diye de bilinir) : Suçlayıcı delil veya yasadışı faaliyet belirtileri sebebiyle bütün şehir bloklarının Yargıçların ekipleri tarafından eşgüdümlü aranması. Vatandaşlar, bir suç işlemiş olduklarına, başkaları tarafından işlemiş olan bir suça yardımcı olduklarına veya işlenmiş bir suç hakkında bilgi sahibi olduklarına inanıldığı taktirde gözaltına alınabilir ve sorgulanabilirler.

*Suçla mücadele kanunu, 2000 AD kapsamında Mega-City One’ın kanunnamesidir.

22 Ocak 2017 Pazar

Maraz Ana - Recchioni & Carnevale

MARAZ ANA, “MATER MORBI” DYLAN DOG/280/2010 Fikir ve yönetim: TIZIANO SCLAVI Konu ve senaryo: ROBERTO RECCHIONI Çizimler: MASSIMO CARNEVALE Kapak: ANGELO STANO Çeviri ve balonlama: Stoktan


"Le angosce sono come le malattie; vanno accettate: la cosa peggiore che si possa fare è di ribellarvisi."
"Kaygılar hastalıklar gibidir; kabul edilmelidir: Yapabileceğiniz en kötü şey buna karşı isyan etmektir."

Ludwig Wittgenstein  (1889-1951)

Maraz Ana (Mater Morbi), kâbuslar dedektifinin geçmişinde en kısa sürede klasik haline gelmiş bir hikâye. Bizde yayınlanması epeyce bir zaman alacak gibi görünen eser büyük ölçüde Roberto Recchioni tarafından yüreği ve becerisiyle inşa edilen orijinal anlatım ve Massimo Carnevale eliyle resimlenmiş titiz bir çalışma ve bence bir başyapıt.

Kırılgan insan doğası üzerine olduğu kadar hekimlik etiği üzerine ve satır aralarında ötenazi gibi kimi hassas konularda politik tartışmaya da yönelen hikâye için Dylan'ın en duygusal ve en karanlık hikayesidir denilebilir. Bu durum, hikâyenin temasından olduğu kadar, siyah-beyazın keskin karşıtlığının flashbacklerde gri, dumanlı bir yumuşaklığa dönüştüğü Carnevale'nin kaleminden, fırçasından da kaynağını alıyor.

Loş hastahane odaları, köhne koridorlar, bir an geldiğinde H. R. Giger'in zihninden çıkmışcasına yabancılaştırılan tıbbî cihazlar, Maraz ananın sadomazo görünümü; kıyafeti, yaraları, dışarıda yağan yağmurla kasvetli bir atmosfer... Ve bu atmosfer baştan sona sarıyor bütün eseri, okuyucuyu da kucaklayarak. Maraz Ana, okuyucuyu fiziksel acı korkusu, özgür irade yoksunluğu, içimizde gelişen bir parazit gibi onu marjinal- leştirerek kimliğinin bir parçası haline gelen endişelerinden yakalayıp, kaçınılmaz atavî korkularının hayat bulduğu bir klostrofobik kâbusta tuzağa düşüren çarpıcı bir eser.

Fazla sürprizbozan oluşturmadan birkaç notla yetinelim:

Hemen her Dylan Dog hikâyesinde olduğu gibi, burada da rol alan şahıslarda göndermeler, sembolleştirmeler mevcut doğal olarak. En ön planda olanı da Dr. Vonnegut. Karşımızda birden bire Klaus Kinski'ye nazire olarak beliren doktorun adı da dâhî yazar Kurt Vonnegut'u işaret ediyor. Yazarın ötenaziyi kullandığı "Welcome to the Monkey House" ve "God Bless You, Mr. Rosewater" adlı eserlerindeki "purple roofed ethical suicidal parlors" (mor çatılı etik intihar kabinleri)'nin bunda etken olduğu tahmin edilebilir.

Diğer göze çarpanlar (farkedebildiklerim) ise şöyle:
Dr. Faber: Michel Faber (yazar, Derinin Altında "Under the Skin")
Bay Carver: Raymond Carver (Kısa hikâye yazarı)
Dr. Harker: Jonathan Harker (Stoker'ın Drakula'sında, Mina Murray'in nişanlısı genç avukat kâtibi. Coppola'nın filminde Keanu Reeves canlandırıyordu.)
Vincent adlı çocukta ise Dylan'ın manevî klavuzunu görmek zor değil.
◄ MRI odasındaki göz ise, Hal 9000'in gözüdür. (2001: A Space Odyssey, 1968)

"Tükeniş bahçesi" giardino della consunzio- ne: Tükenme (verem) bahçesi. onsekiz ve ondokuzuncu yüzyıllar boyunca aşırı zayıflama ile tükeniş hâli toplum ve doktorlarca tedavi edilemez görülüyordu.
"Ceza ağacı" olarak çevirdiğim kapakta da yer alan ağaç, "L'albero delle pene", tam kelime anlamı "penis ağacı" veya "penis sapı". Fakat darağacı, ceza (cezalandırma) ağacı anlamları da mevcut. (bkz. 13. yy.dan bir duvar resminden detay.)

Maraz ananın kamçısına dikkatle bakarsanız, aslında bir gastroskopi cihazı olduğunu farkedeceksiniz. cihazı tanımıyorsanız da, "yahu, bunda bir enayilik var" diyebilirsiniz en azından. 😊

15 Ocak 2017 Pazar

Toonces, Araba Sürebilen Kedi




Jack HANDEY

TV  skeci,
Yayın tarihi, 20 Mayıs 1989 (Saturday Night Live) Çeviri: SToktan




"Jack Handey ve Toonces"
İllüstrasyon: Tae Won Yu

(Göğüs plan bir kedi [sahte patili hakiki kedi] araba sürüyor.)
ŞARKI
TOONCES, SÜRÜCÜ KEDİ
ARABA SÜREBİLEN KEDİ
GEZER ARABASIYLA
ŞEHRİN HER YERİNDE
TOONCES, ARABA SÜREBİLEN KEDİ!

SPİKER
Toonces, Araba Sürebilen Kedi.
(Bir evhanımı [Victoria Jackson] yemek yapıyor kocası [Steve Martin] heyecanla içeri girerken.)
BEY
Tatlım, buna inanmayacaksın! Toonces araba sürebiliyor!
HANIM
Toonces, bizim kedi mi?
BEY
Aynen öyle! Gel haydi, Sana göstereyim!
(Kedi bir dağ yolunda araba sürüyor. Lastik sesleri. Arabanın içinde, bir kukla kedi arabayı “sürmekte”. Karı koca yanında oturuyor.)
BEY
Görüyorsun işte, Sürebildiğini söylemiştim sana.
HANIM
Toonces, dikkat et!
(Yardan aşağı uçup çakılan bir arabanın arşiv görüntüsü) (Karı koca, üstleri başları dağılmış, sendeleyerek geliyor ve bir kütüğe oturuyorlar.)
HANIM
Sürebildiğini söylemiştin bana sanırım!
BEY
Öyle sanıyordum. Yukarıda bir direksiyonla dolanırken gördüm onu, ve araba sürebildiği zannına kapıldım galiba.
HANIM
Dert etme, tatlım. Herkes öyle zannederdi.
(Araba sesi geliyor ve uzaklaşıyor.)
BEY
Hey, bak! Arabayla gidiyor!
HANIM
Galiba sürebiliyor.
BEY
Evet. Henüz pek iyi sayılmaz.
ŞARKI
GEZER ARABASIYLA
ŞEHRİN HER YERİNDE
TOONCES, SÜRÜCÜ KEDİ!

SPİKER
Toonces, Araba Sürebilen Kedi’de şimdi, : “Ehliyet Sınavı.”
(Kocası kaygılanırken hanım yemek yapıyor)
HANIM
Ne dersin, sence Toonces sürücü sınavını geçebilecek mi?
BEY
Bilmiyorum. Yazılı kısmı oldukça zor. Üstelik okuyamıyor bile.
HANIM
Belki direksiyon sınavında onu telâfi eder.
BEY
Lânet olsun, keşke ona yardım edebilsem!
(Memur [Kevin Nealon] arabanın ön koltu- ğunda. Toonces direksiyon başında.)
MEMUR
(kediye)
Pekâlâ efendim, yola koyulur ve trafiğe katılırsanız…
(Araba aniden hızlanıyor)
MEMUR
DİKKAT ET!!!
(Araba yardan aşağı uçuyor)
ŞARKI
TOONCES, SÜRÜCÜ KEDİ!
(Görüntü kararır)
Kevin Nealon
Steve Martin
Toonces
Victoria Jackson