20 Mart 2018 Salı

Ölülerin Dönüşü veya Kötülüğün Ötesinde, nasıl alırsınız?


●Beware! Terror Tales (Fawcett Publications) #5 (Ocak 1953)
Return of the Dead!
Yazar : ?
Çizer : Bob McCarty
Çiniler : Bob McCarty
●Weird (Eerie Publications) #v6#1 (Şubat1972)
●Tales of Voodoo (Eerie Publications) #v6#6 (Kasım 1973)
●Weird (Eerie Publications) #v13#3 (Eylül 1980)
Beyond Evil
Yazar : ?
Çizer : Oswal
Çiniler : Oswal

En azından bizde pek bilinmeyen -hattâ bazen isimsiz- yazar/çizerlerle çalışan yayınevlerinin 2. sınıf sayılabilecek korku temalı dergilerinde yayınlanmış olan, yazarı belirsiz, değişik zamanlarda, farklı çizerler elinden çalışılmış bir hikâyeden bahsediyoruz bu örnekte.

Görüldüğü gibi, 1953'te Bob McCarty tarafından çizilen Return of the Dead! (Ölülerin Dönüşü), 1972'de Oswal tarafından hem de kare kare takip ederek yeniden çiziliyor -Beyond Evil (Kötülüğün Ötesinde)- ve aynı yayınevi bu çalışmayı ileriki tarihlerde iki kere daha yayınlıyor. Yer sarfına yol açmamak için sadece ilk sayfalarını karşılaştırabilesiniz diye verdim.

Oswal'ın S/B işini çevirmemin sebebi ise, Sanatçının Arjantin asıllı olup, çizgisinin bu dönemde Will Eisner ile Alex Toth arasında durduğunu düşündüğüm, temiz ve yumuşak bir üsluba sahip, aynı zamanda A.B.D.'de çalıştığı tek yayınevi olan Eerie Publications dergilerinde kalitesi hemen farkedilen bir sanatçı olması. Oswal ilerleyen zamanla birlikte, pozisyonunu daha ziyade Bernet ile Milazzo arasına taşırcasına 'dağınık' çizmeye başlamıştı. Her iki durumda da 'boynuz kulağı geçemedi' ama ben bu hikâyedeki çizgisel tavrını çok olgun bulurum. Ayrıca, düzenlememle resim kalitesinin yeterince tatmin edici hale geldiğini de düşünüyorum yani... her ne kadar sudan bir hikâye olsa da bir bakın bakalım.


11 Mart 2018 Pazar

Kapak Matrak #05


İspanya'dan Butifarra! (sosis) mizah dergisi, Ocak/1978 la delincuencia (suç) temalı sayısı. Dergi içeriğinde yer alan çalışanlar belli olmakla birlikte, ekip çalışmasından yana tavırları sebebiyle ürünlerine genelde imza atmıyorlardı. Bu anlayış paralelinde, kapağın çizeri de Equipo Butifarra.

8 Mart 2018 Perşembe

Homo Sapiens - Toni DEU (intihâl ilâveli)


CiMOC Especial #05 (1985) / Toni DEU
Üzgünüm, tarayıcınız inline SVG desteklemiyor.
980'lerde Cimoc dergi bünyesinde bir miktar kısa hikâye vermiş olan Deu başarılı bir çizer olmasına rağmen bir süre sonra bu platformu bırakıp reklâm sektörüne ve fantastik illüstrasyonlar çizmeye yönelmişti. Hâlen de böyle devam ediyor. Bizde kimsenin tanımadığını düşündüğüm sanatçının bu hikâyedeki ilk sayfa-ilk panelinden Ali Recan tarafından Kaptan Venüs'e alıntı yapıldığı konusunda Burak Emiralp arkadaşımız tarafından yapılan bilgilendirmeyi çok olası gördüğümü belirtmiştim. (bkz. yorumlar) Elimizde döküman olmayınca doğrulamam mümkün değildi tabii. Ardından Gabby arkadaşımızın dünkü yorumundaki bir başka yönde örneklemeli bilgilendirmesi durumu değiştirdi. Aşağıda görüldüğü gibi Deu 'Homo Sapiens'in ilk sayfasında Burak beyin de söz ettiği ilk panele ilave olarak 4. panelde de Frank Frazetta'nın ünlü Caveman (mağara adamı) çizimlerine net biçimde gönderme farkedilmekte. Venüs'ün kapağına Toni Deu'dan bir alıntı yapma olanağına ulaşmış olmaları fazlasıyla zor iken, Frazetta'nın Creepy'ye iki kez kapak olmuş resmini kullanmış olmaları çok daha muhtemel idi tabii. Küçük bir araştırmayla Burak beyin hatırlattığı Venüs kapağına erişmem artık zor olmadı. Böylece Deu'nun mûzip muzurluğuna karşı, -hiç de şaşırtıcı olmayan- bir yerli intihal vaziyeti daha tesbit edilmiş oldu. Öte yandan, kapak çalışmasının 'Yalçın (Dağlı?)' imzalı olması Ali Recan beyi bundan sıyırsa da, derginin içeriği incelendiğinde, hemen hemen bütün panellerin bir Buck Rogers -üstelik, daha önce Doğan Kardeş içeriğinde 'Yıldırım Kaptan' adıyla 1967'de telifli olarak Türkçe yayınlanmış- hikâyesinden neredeyse tamamen -utanç verici bir şekilde- hem de herbir sayfa 'Ali Recan' imzalı olarak çizildiği gözlemlenebiliyor. Yapan utanmamış biz niye utanalım ki demek de mümkün elbette.


Şimdi gelelim günün bulmacasına... Yukarıda bahsini açtığım Yıldırım Kaptan vs. Kaptan Venüs müsabakasında aşağıdaki karşılaştırmalı izlemede George Tuska'nın eline su döken tek ve müstakil Ali Recan paneli hangisidir? Hadi bakalım, kolay gelsin!
* Gözlüklü arkadaşın adına dikiz: 'EGON'dan 'NEGO' türetmek ne zekîce ama...

4 Mart 2018 Pazar

Sert Adamlar - Comès

"Les Durs", Comès / 1977, Journal de Spirou N°2042 eki 'Le trombone Illustré'.

25 Şubat 2018 Pazar

Les Naufragés #02


15 Şubat 2018 Perşembe

Kurşun Askerler - Francis

"Les soldats de plomb", Francis / 1980 Journal de Spirou N°2262

11 Şubat 2018 Pazar

Bîçâre Lampil - Cauvin & Lambil

Yayıncı Dupuis'da yani Journal de Spirou'nun hayat bulduğu 'École de Marcinelle' ortamında zavallı çizer Lampil'in başından geçenler, gerçek şahıslardan müteşekkil karakterlerin yine bir çok gerçek olgudan hareketle sahnelendiği mizahî hikâyeler dizisidir. Zavallı Lampil (Pauvre Lampil), 1974 yılında Spirou Dergi'de Carte blanche (Kafana göre takıl) kategorisi kapsamında çizgi romancı Willy Lambil tarafından oluşturulmuştur. Derlendiğinde tamamı Dupuis tarafından yedi kitap halinde yayınlanmış olan tefrika, Willy Lambil'in kendine özgü hikâyesi olup, kendi kendini karikatürize eder ve kendini -konsept gereği olarak- tanınmamış bir çizer olarak da kurban eder. Yazar Raoul Cauvin ikinci hikâyede mevzuya dahil oluyor. Bizde -bildiğim kadarıyla- esamesi okunmamış olan ve özellikle de mizahî dergi yayıncılığına aşina olanların çok keyif alacağını zannettiğim bu -bir diğer- küçük örnekleme çeviriyi özel olarak 'Mehmet beylere' ithâfen yaptığımı da belirteyim.
BD Senfoni:

* Bu hikâyeye özgü dipnot: The Bowling Balls (1979-1983/5 single) "Germain Et Nous" (Jannin & Culliford) çizgiroman dizisinde rock gurubu olarak ortaya çıkan Belçika post-punk / synthpop grubu. Rockmagazin 'En Attendant'da bir şaka -sahte röportajlar, sahte albüm kapakları ve sahte bir yönetici (Peyo)- ile hayata geçmişti. Sonunda bir plak yapımcısı onlardan gerçekten bir grup oluşturmaya karar verdiğinde şaka gerçek oldu. Hikaye, Bert Bertrand'ın (Billy Ball) New York'ta yaşamını sona erdirmeye karar vermesiyle birdenbire sona erdi. Tayfa: Billy Ball (Bert Bertrand) *Yvan Delporte'nin oğlu / Averell Ball (Frédéric Jannin) *Çizer, komedyen, müzisyen. / Fernand Ball (Christian Lanckvrind) / Elton Ball (Thierry Culliford) *Çizer, müzisyen, Peyo'nun oğlu.
Marc Wasterlain: Eklektik bir sanatçı, BD sanatçısı, çizer ve "Les Rayllisters" adlı bir grupta şarkı yazıyor, piyanoyu çalıyor ve arkadaşlarıyla performans sergiliyordu.

4 Şubat 2018 Pazar

Gözetleyen - Trillo & E. Breccia


"Algo que míra", Revista SKORPIO #035 / 1977
Enrico Breccia ve Carlos Trillo, "Marco Mono"dan.

28 Ocak 2018 Pazar

Sawfee - Conrad & Yann


Journal de Spirou no: 2143 / 1979. Yann ve Conrad'ın Dergideki ilk çalışmaları.

Nasıl da kokar Morris Morris...

21 Ocak 2018 Pazar

Uyuyan Ormanda İsyan!


"Révolte au bois dormant"
Goscinny & Berck
Le journal de Tintin: 1964/1965
Le Lombard: 1966

Bu 9. ve son Goscinny Straponten senaryosunu düzgün bir kaynak olmadığı için pas geçmiştim. Nihayet Tenten dergide karar kılıp bir eksiği daha giderdim. Oh!... 54 yaşındaki bu nefis hikâyeyi okurken siz de benim gibi neş'eli bir hüzünle dolacak mısınız görelim bakalım. (Bu söz ihtiyarlaraydı tabi.)



* Albümden bir hoş not: "Pendre haut et court" (Kısa iple yükseğe asmak.) Kökeni ortaçağa dayanan bir ifade. O devirde idama mahkûm olanlar köyün meydanında düzenlenen bir gösteri ile asılırlardı. ("Taksim meydanında sallandıracaksın üç~beşini...") Ancak, herkesin izleyebilmesi ve gösterinin keyfini çıkarabilmesi için mahkûmun yüksekte olması gerekiyordu. Ayrıca bilindiği üzere, bir adamı asmak için fazla uzun halat gerekmiyordu ve halat masrafından da tasarruf sağlamak gerekliydi. Dolayısı ile, ifade 'kısa iple yükseğe asmak' şeklindedir. Günümüzde ise anlam kaymasına uğrayarak 'birine uygulanan kamusal aşağılama'ya atıfta bulunan bir cümleye dönüşmüş.