24 Ocak 2015 Cumartesi

Ucube Gösterisi - Wrightson

Ucube Gösterisi (Freak Show)
yazan: Bruce Jones
çizen: Bernie Wrightson
renklendirme: Michelle Wrightson
çeviren: SToktan
46 sayfa / 1982

Çizgiromanda korku denince çizer olarak benim aklıma önce Bernie Wrightson gelir. Yanına bir yazar koymak gerekirse o da Bruce Jones olur. Her iki sanatçı sayısız eserler vermiş olup, bunların bir kısmını da birlikte yaratmışlardır. Örnek; Daha önce çevirip paylaştığım, bir TV filmine de konu olan kısa hikâye, Jenifer.

'Ucube Gösterisi' ise Wrightson'un para kazanmak için DC ve Marvel'da süper kahraman işleri yaptığı sıralar, 1982'de arada bir yerde çizdiği bir uzun hikâye, bir grafikroman. Korku unsurları taşımasına rağmen Bruce Jones'un senaryosu esas olarak bence trajik bir hikâye anlatıyor. Zaten her iyi korku hikâyesi sağlam bir trajedi arka planı üzerine kurulmaz mı? Eser ilk olarak İspanyol Toutain Creepy'de "Feria de monstruos" adıyla yayınlanmış, sonra aynı sene Amerikan Heavy Metal'de de tefrika edilmişti. Bu orijinal ilk baskıların her ikisi de Michelle Wrightson'un paletinden çıkma, renklidir. Daha ileriki yıllarda İspanya'da yine renkli olarak kitaplaştırılan eser, her nedense Amerika'da siyah-beyaz formatında ve Michelle hanımın hiç adının geçmediği baskılar halinde piyasaya sürülmüştü. Ben de bu nedenle çevirirken üzerinde çalışmak için orijinal renkli versiyonu tercih ettim.

15 Ocak 2015 Perşembe

Sophaletta, Hayatın Odessa'da Başlar -
Arnoux & Hé


"ta vie commence à Odessa" (Hayatın Odessa'da başlar), güzel rus kontesi Sophaletta'nın trajik kaderinin anlatıldığı dokuz kitaplık maceralar serisinin (1994-2006) sonuncusu. Hikâye 1904-1919 arası Rusya'sında geçiyor. 1905 Rus-Japon harbinden başlayıp, Ekim devriminin çalkantılı yıllarıyla devam eden bir sürecin zemininde yol alan olayları ilk üç kitapta Fransız sanatçı Erik Arnoux hem yazmış hem de çizmiş ama 4. kitapla birlikte çizerlik işini yine Fransız Dominique Hé'ye devretmiş.



1919 nisanında Bolşeviklerden kaçan Beyaz Ruslar Kırım, Yalta'ya sığınmakta ve oradan da İstanbul üzerinden başka ülkelere göç etmektedirler. Dolayısıyla, bu tema üzerinden devam eden 9. kitabın önemli bölümü de İstanbul'da geçmekte. Beyaz Rusların İstanbul yaşamına katılmasıyla şehrin kozmopolit yapısı daha da renklenmekte ama bu arada da Sovyet gizli polis örgütü Çeka ise kimi Beyaz Ruslara suikastler düzenlemektedir.




Bu karmaşık atmosferde sürüp giden Arnoux'un sürükleyici yakın tarih senaryosundaki İstanbul'u, Dominique Hé'nin özgün çizgi stili ve renklendirmesi ile, bol miktarda cami resmi ile bezediği karelerinde izlemek oldukça keyifli.






* Gabby'ye teşekkürümle...

31 Aralık 2014 Çarşamba

Ali Baba ve Kırk Haramiler - Chiqui de la Fuente

yazan : Carlos A Cornejo
çizen : Chiqui de la Fuente
çeviren : SToktan

İspanyol sanatçı Chiqui de la Fuente (1933-1992), hepsi de çizgiromancı olan üç kardeşten birisi (Victor ve Ramon de la Fuente). Kariyeri boyunca Hazine Adası, Denizci Simbad, Prens ve Dilenci, Oliver Twist, Robinson Crusoe gibi bir çok çocuk klasiğini kaleme almış ayrıca yetişkinlere yönelik Moby Dick, Ivan Hoe, Robin Hood gibi kimi eserleri de çocuklara özgü bir anlatımla resimlemişti.

"Ali Baba" da bunlardan biri. Pek çok versiyonunu bildiğimiz masalı bence en hoş ve esprili canlandıran çalışma bu. Yalnız, eğer çocuklarınıza da okutmak niyetindeyseniz bu vahşi hikâyeyi, bence iki kere düşünün. :)

ALi BABA iLE BiRLiKTE
YENi YILINIZI KUTLARIZ

18 Kasım 2014 Salı

Fakirin rüyası, zengin uykusu
Hernu & Bucquoy (Version française, 13+)

Hikâyenin geçen gün (bir alt başlıkta) paylaştığım İspanyolcası, 1986 tarihli Totem el Comix'de tefrika edilen "Jean-Pierre Leureux" hikâyelerinden bir diğer örnekti (Daha önce yayınladığım ilk örnek ise; "Akşam Saat 5'de" ). Fransızcası ise 1987 tarihli "Jean-Pierre Leureux, Bréves Rencontres (Kısa Yakınlaşmalar)" adlı bu hikâyelerin derlendiği Glénat baskısı kitaptan alıntı.

'Fransız versiyonu' dememin sebebi, metinde pek fazla fark olmamakla birlikte, çizimlerin hemem hemen bütünüyle yeniden yapılmış olması ve İspanyolcasının 46, Fransızcasının ise 53 kareden müteşekkil, final esprisinin de yeniden ve daha esaslı (!) bir şekilde kurgulanmış olmasındandır. Bir okumakta, hattâ karşılaştırmalı okumakta fayda var... Valla poşete girecez  :)

1
2
3
4
5
6

16 Kasım 2014 Pazar

Fakirin rüyası, zengin uykusu
Hernu & Bucquoy (13+)

Senaryosunu Jan Bucquoy'nın yazıp, çizimlerini de Marc Hernu'nun yapmış olduğu tek sayfalık bir mini hikâyeyi epey zaman önce sizlerle paylaşmıştım. Bir süredir üstadların poşete girmeden yayınlanabilir bir işlerini bulmaya çalışıyordum ve sonunda buldum gibi. Bu öyleyse diğerlerini siz düşünün artık. :)
*1986 İspanyolca baskıdan çevirdim.

1
2
3
4
5
6

12 Kasım 2014 Çarşamba

Sicilya'nın suyu

Sicilya'nın suyu
Lizbon
Venedik

Bir gazetedeki dünyanın çeşitli yer ve şehirleriyle ilgili yazı dizisi için Prado'nun yapmış olduğu illüstrasyonlardan üç örnek. Sicilya, esprisiyle farklı bir yerde tabi.

1 Kasım 2014 Cumartesi

Torpedo 1936 sayı 6 - Abuli, Bernet


Torpedo 1936, sayı 6 / 1988
Yazan, Enrique Sánchez Abulí
Çizen, Jordi Bernet
Çeviri, SToktan

Daha önce dördüncü sayısını çevirip paylaştığım 1984'de başlayarak Toutain tarafından yayınlanmış olan serinin bir tam macera içeren altı numaralı sayısı. İlk olarak yine Toutain Creepy'de siyah-beyaz olarak tefrika edilen hikâyenin bir adı yok, her nedense...

Eserin Fransızca ve İngilizce baskılarının çeviriye pek bir faydaları olmaması sebebiyle bu sayıda üç karede "olsa olsa" yöntemiyle 'sabunlama' gereği doğdu. Üstad Abulí'nin çevirmenlere hiç acıması yok diyebilirim. Öyle ki, başka hiç bir yerde kullanımına rastlamanın mümkün olmadığı lâflar bile mevcut metinde.

25 Ekim 2014 Cumartesi

Matrak Kedi Mowser - Reg Parlett


Daha önce "Kargalar" adlı bandıyla tanıdığımız İngiliz sanatçı Reg Parlett'in bir diğer uzun soluklu çalışması. 1960'larda Lion'da yer alan bu tek sayfalık skeçler serisi daha sonra Eagle'da yeniden yayınlanmıştı.

18 Ekim 2014 Cumartesi

Müezzinin Şarkısı



"Müezzinin Şarkısı" ile kastedilen elbette ezan. Pek çok yabancı kaynakta böyle adlandırılır ezan, kelimeyi başka türlü açıklayamadıklarından olsa gerek. Hatırlarsanız "Karakulak'ın Doğusu"nda da ilk sayfada aynen böyle geçiyordu...



(Tahminen) Fransız sanatçı Roland Warnauts'un 1990-1992 arasında yayınlanan "Une aventure de Romain Bataille" adlı üç kitaplık mini dizisinin ikinci kitabı "Le chant du Muezzin" (Müezzinin Şarkısı).



Hakkında bir bilgiye erişemediğim yazarın görebildiğim tek eseri de bu üç kitap ve bizi ilgilendiren özelliği ise Le Chant du Muezzin'in tamamının 1. Dünya savaşı öncesinin İstanbul'unda geçen (nisan 1914) bir casusluk hikâyesi olması.




Sanatçı çok sayıda İstanbul görüntüsünü ayrıntılı ve doğru çizimlerle hikâyenin arka planında değerlendirmiş.


* Gabby'e teşekkürümle...

11 Ekim 2014 Cumartesi

Vay be! Amma...

1
2
3
4
5
Kaçış (La Fuite)
Hermann / 1978

Bernard Prince, Comanche, Jeremiah adlı dizi kitaplarıyla tanınan Belçikalı sanatçıdan hoş bir örnek.
* Bu da hikâyenin 1997 Heavy Metal Horror Special'da yayınlanmış olan sansürlü 3. sayfası...